Logo optyk.radom.pl
Aktualnie przegl膮dasz
Strona G艂贸wna

Soczewki kontaktowe - dla ka偶dego

Ponad 50% populacji 艣wiata wymaga korekcji optycznej wzroku. Soczewki kontaktowe coraz cz臋艣ciej zast臋puj膮 okulary ze wzgl臋du na liczne udogodnienia, kt贸re zapewniaj膮 swoim u偶ytkownikom. Ostatnie kilka lat przynios艂o bardzo szybki rozw贸j technologii produkcji oraz nowoczesne materia艂y, z kt贸rych soczewki s膮 wytwarzane. Na og贸艂 po soczewki kontaktowe si臋gaj膮 ludzie m艂odzi, aktywni, uprawiaj膮cy jaki艣 sport. R贸偶norodno艣膰 dost臋pnych obecnie typ贸w soczewek pozwala specjali艣cie dobra膰 odpowiednie soczewki prawie ka偶demu. Za pomoc膮 soczewek kontaktowych mo偶na skorygowa膰 praktycznie ka偶d膮 wad臋 wzroku, pocz膮wszy od kr贸tkowzroczno艣ci poprzez nadwzroczno艣膰, a偶 po astygmatyzm i prezbiopi臋 (w j臋zyku polskim brzydko zwan膮 starczowzroczno艣ci膮).

ABC soczewek kontaktowych

Ponad 50% populacji 艣wiata wymaga korekcji optycznej wzroku. Soczewki kontaktowe coraz cz臋艣ciej zast臋puj膮 okulary ze wzgl臋du na liczne udogodnienia, kt贸re zapewniaj膮 swoim u偶ytkownikom. Ostatnie kilka lat przynios艂o bardzo szybki rozw贸j technologii produkcji oraz nowoczesne materia艂y, z kt贸rych soczewki s膮 wytwarzane.

Na og贸艂 po soczewki kontaktowe si臋gaj膮 ludzie m艂odzi, aktywni, uprawiaj膮cy jaki艣 sport. R贸偶norodno艣膰 dost臋pnych obecnie typ贸w soczewek pozwala specjali艣cie dobra膰 odpowiednie soczewki prawie ka偶demu. Za pomoc膮 soczewek kontaktowych mo偶na skorygowa膰 praktycznie ka偶d膮 wad臋 wzroku, pocz膮wszy od kr贸tkowzroczno艣ci poprzez nadwzroczno艣膰, a偶 po astygmatyzm i prezbiopi臋 (w j臋zyku polskim brzydko zwan膮 starczowzroczno艣ci膮). Ta ostatnia wada jest praktycznie nieunikniona i czeka nas wszystkich, gdy偶 zwi膮zana jest z naszym wiekiem. Zwykle pojawia si臋 po 40 roku 偶ycia.

Dla nas, specjalist贸w aplikuj膮cych soczewki najistotniejsze jest jednak to, 偶e dzi臋ki nowoczesnym materia艂om silikonowo-hydro偶elowym mo偶emy aplikowa膰 obecnie soczewki kontaktowe du偶o 鈥瀦drowsze" ni偶 jeszcze kilka lat temu. Najwi臋ksz膮 ich zalet膮 jest du偶o wy偶sza przepuszczalno艣膰 tlenu, dzi臋ki czemu pod tak膮 soczewk膮 rog贸wka mo偶e swobodnie oddycha膰.



JAK WYGL膭DA BADANIE WZROKU
Bez wzgl臋du na to jakie soczewki chcieliby艣my nosi膰, to zawsze powinny by膰 one zaaplikowane przez specjalist臋. Zanim za艂o偶ymy soczewki na oczy, specjalista powinien zbada膰, czy oczy s膮 zdrowe i nie wyst臋puj膮 przeciwwskazania do noszenia soczewek. Kolejnym etapem jest okre艣lenie wady wzroku, gdy偶 tylko na podstawie takiego badania mo偶na okre艣li膰 moc potrzebnych soczewek.

Bazuj膮c na wynikach wcze艣niejszych bada艅 i danych z przeprowadzonego wywiadu medycznego, specjalista okre艣la typ i podstawowe parametry pierwszych soczewek pr贸bnych. Po za艂o偶eniu soczewek pr贸bnych konieczny jest okres adaptacyjny, trwaj膮cy zwykle do p贸艂 godziny. Po tym czasie specjalista mo偶e sprawdzi膰 dopasowanie soczewki oraz reakcj臋 oka na soczewk臋. Gdyby ocena by艂a negatywna, konieczna jest zmiana parametr贸w lub typu soczewek pr贸bnych i ponowna pr贸ba tolerancji.

Je偶eli ocena dopasowania i reakcje pacjenta s膮 pozytywne, to przechodzi si臋 do etapu edukacyjnego. Zwykle obejmuje on nauk臋 zak艂adania, zdejmowania i piel臋gnacji soczewek.

Bez wzgl臋du na typ soczewek, konieczna jest wizyta kontrolna, nie p贸藕niej ni偶 30 dni od momentu aplikacji. Ka偶dy u偶ytkownik soczewek kontaktowych powinien stawia膰 si臋 na kolejne wizyty kontrolne u swego specjalisty nie rzadziej ni偶 co 6 miesi臋cy. Tylko zachowanie takiego procesu jest gwarancj膮 optymalnego doboru soczewek dla danej osoby i zapewni zdrowie oczu, czyli mo偶liwo艣膰 d艂ugoletniego cieszenia si臋 z mo偶liwo艣ci noszenia soczewek kontaktowych bez jakichkolwiek dolegliwo艣ci i komplikacji.

Nale偶y r贸wnie偶 pami臋ta膰, 偶e niedopuszczalne s膮 jakiekolwiek samodzielne zmiany parametr贸w soczewek lub ich typu. Nawet je偶eli mieliby艣my zmieni膰 soczewki na inne, ale o tych samych lub zbli偶onych parametrach, to nie mo偶emy tego zrobi膰 bez wizyty u specjalisty. Wynika to z faktu, 偶e ka偶da z soczewek wykonana jest z innego materia艂u, ma inn膮 konstrukcj臋, co oznacza膰 b臋dzie inn膮 charakterystyk臋 dopasowania. U偶ytkownik sam nie jest w stanie stwierdzi膰, 偶e dana soczewka jest dla niego odpowiednia. Nawet je偶eli jest komfortowa, to nie oznacza, 偶e jest w艂a艣ciwa z perspektywy czasu.

Wszystkie dost臋pne obecnie na rynku soczewki kontaktowe mo偶na podzieli膰 na wiele grup w zale偶no艣ci od materia艂u, przeznaczenia, trybu noszenie i wymiany.

MATERIA艁Y DO PRODUKCJI SOCZEWEK KONTAKTOWYCH
Pierwsze soczewki kontaktowe wytwarzane by艂y ze szk艂a i mia艂o to miejsce wiele, wiele lat temu. Z wiadomych wzgl臋d贸w nie mog艂y by膰 one ani wygodne, ani trwa艂e, ani te偶 bezpieczne. Ich stosowanie mo偶na by zaliczy膰 raczej do eksperyment贸w medycznych ni偶 do regularnej korekcji wzroku.

Pierwsze soczewki kontaktowe dost臋pne na szersz膮 skal臋, by艂y to soczewki twarde wytwarzane z pleksiglasu (PMMA). Niekt贸rzy specjali艣ci stosuj膮 je z powodzeniem do dzi艣. Kolejnymi soczewkami by艂y soczewki sztywne gazoprzepuszczalne (RGP), kt贸re nadal maj膮 do艣膰 szerokie zastosowanie w przypadkach specjalnych. Pierwsze soczewki mi臋kkie powsta艂y z materia艂u HEMA, opracowanego przez czeskiego profesora Wichterle. Wynalazek ten zapocz膮tkowa艂 er臋 materia艂贸w mi臋kkich zwanych hydro偶elami. Do 1998 wszystkie soczewki mi臋kkie wytwarzane by艂y z materia艂贸w hydro偶elowych. W艂a艣nie w roku 1998 wprowadzone zosta艂y pierwsze soczewki silikonowo-hydro偶elowe. Podstawow膮 ich r贸偶nic膮 w stosunku do materia艂贸w poprzedniej generacji jest kilkukrotnie wy偶sza przepuszczalno艣膰 tlenu. W zwi膮zku z powy偶szym soczewki z nowoczesnych materia艂贸w na bazie silikonu s膮 dla oka du偶o zdrowsze i bezpieczniejsze.

PRZEZNACZENIE SOCZEWEK KONTAKTOWYCH
Najliczniejsz膮 grup臋 stanowi膮 soczewki korekcyjne. Ich podstawowym zadaniem jest korekcja r贸偶nych wad wzroku. Opr贸cz soczewek jednoogniskowych, koryguj膮cych kr贸tkowzroczno艣膰 (-) lub nadwzroczno艣膰 (+), dost臋pne s膮 soczewki toryczne do korekcji astygmatyzmu i progresywne dla os贸b po 40-tym roku 偶ycia. Do soczewek korekcyjnych zaliczaj膮 si臋 r贸wnie偶 soczewki sztywne gazoprzepuszczalne lub hybrydowe (mi臋kko-twarde), kt贸re obecnie stosowane s膮 g艂贸wnie przy wysokim astygmatyzmie lub sto偶ku rog贸wki.

Kolejn膮, pod wzgl臋dem liczno艣ci u偶ytkownik贸w, grup膮 soczewek s膮 soczewki kolorowe. W艣r贸d u偶ytkownik贸w tych soczewek mniej wi臋cej po艂owa, to ludzie bez wady wzroku. Oznacza to, 偶e si臋gaj膮 oni po soczewki tylko ze wzgl臋d贸w estetycznych, gdy偶 chc膮 zmieni膰 lub podkre艣li膰 sw贸j naturalny kolor oczu. Druga po艂owa, to osoby, kt贸re zmieniaj膮 kolor oczu przy okazji korekcji wady wzroku. Specjaln膮 grup臋 soczewek kolorowych stanowi膮 soczewki kosmetyczne, kt贸rych podstawowym zadaniem jest przykrycie niedoskona艂o艣ci jednego lub obu oczu. Mo偶e to by膰 kwestia bielma rog贸wki lub wszelkich nieprawid艂owo艣ci w obr臋bie t臋cz贸wki.

Osobn膮 grup臋 soczewek stanowi膮 soczewki terapeutyczne. Stosowane s膮 one u pacjent贸w z r贸偶nego typu schorzeniami, a ich g艂贸wnym zadaniem jest u艣mierzenie b贸lu, ochrona przed czynnikami zewn臋trznymi lub przy艣pieszenie procesu gojenia rog贸wki po urazie lub zabiegu chirurgicznym.

Mimo tak szerokiego zakresu zastosowa艅 soczewek kontaktowych, nale偶y pami臋ta膰, 偶e podstawowym ich zadanie jest korekcja wad wzroku u os贸b o zdrowych oczach. W zwi膮zku z tym, stosowane soczewki powinny zapewni膰 im utrzymanie tego zdrowia nawet po wielu latach noszenia.

TRYB NOSZENIA
Podstawowym trybem noszenia soczewek kontaktowych jest tryb dzienny. Oznacza to, 偶e soczewki musz膮 zosta膰 zdj臋te przed p贸j艣ciem spa膰. W ci膮gu dnia noszone mog膮 by膰 nawet do 14 godzin. Do pewnego momentu by艂 to jedyny dopuszczany i zalecany przez specjalist贸w tryb noszenia. Wi膮za艂o si臋 to ze zbyt ma艂膮 przepuszczalno艣ci膮 tlenu przez soczewki mi臋kkie dost臋pne w tamtym czasie. Spanie w takich soczewkach prowadzi艂o do niedotlenienia rog贸wki, a to mog艂o w pewnym momencie doprowadzi膰 do powa偶nych powik艂a艅.

W 1998 roku na rynek polski wprowadzona zosta艂a soczewka typu Night & Day, kt贸ra dzi臋ki 6-cio krotnie wy偶szej przepuszczalno艣ci tlenu od dotychczasowych soczewek, jako jedyna spe艂ni艂a kryterium bezpiecznego spania w soczewkach. Dlatego te偶 zarejestrowana zosta艂a jako soczewka do noszenia w trybie ci膮g艂ym do 30 dni i nocy bez konieczno艣ci zdejmowania. W p贸藕niejszym czasie na rynek wprowadzane by艂y kolejne soczewki silikonowo-hydro偶elowe, ale wszystkie one mia艂y nieco ni偶sz膮 przepuszczalno艣膰 tlenu, przez co noszone mog膮 by膰 w trybie przed艂u偶onym, czyli bez konieczno艣ci zdejmowania do 6-ciu nocy lub w trybie elastycznym, czyli z mo偶liwo艣ci膮 okazjonalnego spania w soczewkach.

TRYB WYMIANY
Czas u偶ytkowania soczewek kontaktowych zwi膮zany jest mi臋dzy innymi z ich trwa艂o艣ci膮, czyli inaczej m贸wi膮c stopniem i szybko艣ci膮 starzenia si臋 soczewek. Proces ten zaczyna si臋 w chwili otwarcia sterylnego opakowania (blistra) i kontaktu ze 艂zami lub 艣rodkami piel臋gnacyjnymi. Dodatkowo zale偶y on od odporno艣ci na osady, kt贸re gromadz膮 si臋 na soczewkach w trakcie ich u偶ytkowania. G艂贸wnie chodzi tu o osady bia艂kowe, kt贸re ulegaj膮c starzeniu si臋 mog膮 wywo艂ywa膰 reakcj臋 alergiczn膮. Osady s膮 r贸wnie偶 dobrym miejscem do zagnie偶d偶ania si臋 i rozwoju drobnoustroj贸w, kt贸re jak wiadomo w pewnym momencie mog膮 by膰 powodem stanu zapalnego lub infekcji. Te i wiele innych czynnik贸w bierze pod uwag臋 producent w momencie okre艣lania cz臋stotliwo艣ci wymiany danego typu soczewek.

Zadaniem specjalisty jest natomiast kontrola soczewek i stwierdzenie czy w zwi膮zku z indywidualnymi predyspozycjami pacjenta, nie ma potrzeby skr贸cenia okresu wymiany. Specjalista powinien r贸wnie偶 dobra膰 do soczewek i pacjenta odpowiednie 艣rodki piel臋gnacyjne. W艂a艣ciwa piel臋gnacja jest kluczowym czynnikiem utrzymania soczewek we w艂a艣ciwym stanie, umo偶liwiaj膮cym komfortowe noszenie danej pary soczewek przez przewidziany dla niej okres. Ma ona r贸wnie偶 ogromne znaczenie dla zdrowia oczu. Dla tych, kt贸rzy chcieliby unikn膮膰 codziennej piel臋gnacji zaleca si臋 stosowanie soczewek jednodniowych lub soczewek do ci膮g艂ego noszenia, ale oczywi艣cie pod warunkiem, 偶e zgodzi si臋 na to specjalista.

Soczewki jednodniowe, czyli jednorazowe s膮 jednym z najbezpieczniejszych i najbardziej higienicznych rozwi膮za艅 dla u偶ytkownik贸w soczewek kontaktowych. Ka偶dego dnia rano zak艂ada si臋 now膮, steryln膮 par臋, a wieczorem, po zdj臋ciu soczewek, nale偶y je po prostu wyrzuci膰. Nie wymagaj膮 one ponadto stosowania chemicznych 艣rodk贸w dezynfekuj膮cych i codziennej rutyny piel臋gnacyjnej. Soczewki takie s膮 doskona艂ym rozwi膮zaniem dla wszystkich tych, kt贸rzy na co dzie艅 chodz膮 w okularach, a raz na jaki艣 czas woleliby skorzysta膰 z soczewek. Wa偶ne jest to, 偶e w chwili obecnej na rynku dost臋pne s膮 rodziny soczewek jednodniowych umo偶liwiaj膮cych korekcj臋 w艂a艣ciwie ka偶dego typu wady wzroku, kt贸re opr贸cz podstawowych soczewek sferycznych zawieraj膮 r贸wnie偶 soczewki toryczne i progresywne. Co wi臋cej od kilku lat u偶ytkownicy soczewek kontaktowych mog膮 korzysta膰 z soczewek jednodniowych z wbudowanymi systemami nawil偶aj膮cymi, kt贸re podnosz膮 komfort ich u偶ytkowania. Ostatnio pojawi艂y si臋 r贸wnie偶 w sprzeda偶y soczewki jednodniowe z materia艂贸w silikonowo-hydro偶elowych, kt贸re 艂膮cz膮 w sobie prostot臋 systemu jednorazowej wymiany z zaawansowan膮 technologi膮 wytwarzania oddychaj膮cych materia艂贸w. Soczewki tego typu spe艂ni膮 zapewne wymagania nawet najbardziej wymagaj膮cych u偶ytkownik贸w.

Soczewki cz臋stej wymiany obejmuj膮 soczewki wymieniane nie rzadziej ni偶 co miesi膮c. Soczewki te stanowi膮 obecnie najpopularniejszy segment soczewek kontaktowych. Wynika to ze 艣wiatowej tendencji skracania czasu u偶ytkowania danej pary soczewek. Im jest on kr贸tszy, tym istnieje mniejsze prawdopodobie艅stwo wyst膮pienia niepo偶膮danych objaw贸w. Wi膮偶e si臋 to g艂贸wnie z ilo艣ci膮 i wiekiem osad贸w bia艂kowych gromadz膮cych si臋 na soczewkach. W艂asne bia艂ka pacjenta pozostaj膮ce na soczewce ulegaj膮 starzeniu si臋 i przemianom. Z tego powodu, w pewnym momencie mog膮 zosta膰 rozpoznane przez uk艂ad obronny pacjenta jako cia艂o obce, a co za tym idzie, wywo艂a膰 odpowied藕 immunologiczn膮 organizmu. Cz臋sta wymiana soczewek zalecana jest wi臋c ze wzgl臋d贸w zdrowotnych. Do tej grupy nale偶膮 mi臋dzy innymi soczewki miesi臋czne i dwutygodniowe. Wszystkie one w chwili obecnej wykonywane s膮 przede wszystkim z materia艂贸w oddychaj膮cych, kt贸re przepuszczaj膮 do oczu oko艂o 5 razy wi臋cej tlenu w por贸wnaniu z tradycyjnymi soczewkami hydro偶elowymi. Dzi臋ki nadzwyczajnej charakterystyce materia艂u praktycznie eliminuj膮 one objawy niedotlenienia. Dlatego te偶 s膮 one doskona艂ym rozwi膮zaniem dla os贸b, kt贸re nosz膮 soczewki kontaktowe przez wiele godzin dziennie i tych, kt贸rym zdarza si臋 zdrzemn膮膰 w soczewkach lub wr臋cz przespa膰 ca艂膮 noc.

Soczewki konwencjonalne to soczewki o okresie trwa艂o艣ci zwykle od 6 do 12 miesi臋cy. Przeznaczone s膮 one do noszenia w trybie dziennym, czyli nale偶y je zdj膮膰 przed snem. Ze wzgl臋du na d艂ugi okres u偶ytkowania wymagaj膮 bardzo dok艂adnej piel臋gnacji. Zwykle zalecane jest dodatkowe okresowe odbia艂czanie za pomoc膮 艣rodk贸w enzymatycznych. Soczewki konwencjonalne s膮 najstarsz膮 grup膮 soczewek mi臋kkich. Wykonywane s膮 g艂贸wnie z tradycyjnych ju偶 materia艂贸w, cz臋sto o nie najlepszych charakterystykach. W zwi膮zku z powy偶szym ta grupa soczewek poma艂u odchodzi w zapomnienie i w nied艂ugim czasie powinna ograniczy膰 si臋 do soczewek specjalnych. W chwili obecnej soczewki te powinny by膰 aplikowane w艂a艣ciwie tylko wtedy, gdy nie ma mo偶liwo艣ci dopasowania soczewek silikonowo-hydro偶elowych lub hydro偶elowych cz臋stej wymiany. Sytuacja taka na szcz臋艣cie ma miejsce coraz rzadziej.


SOCZEWKI TORYCZNE DLA OS脫B Z ASTYGMATYZMEM
Astygmatyzm to wada, przy kt贸rej 艣wiat艂o za艂amywane jest w jednym przekroju rog贸wki silniej, a w drugim s艂abiej. W efekcie 鈥 poszczeg贸lne punkty przedmiotu zostaj膮 odtworzone na siatk贸wce w postaci linii (brak punktowego odwzorowania obrazu), a ca艂y obraz rozmywa si臋 jak na poruszonym zdj臋ciu. Astygmatyzm pot臋guje nieostre i zniekszta艂cone widzenie poniewa偶 wywo艂any jest odst臋pstwami od prawid艂owego sferycznego kszta艂tu rog贸wki. Soczewki toryczne nowej generacji maj膮 zwykle bardzo wydajny system stabilizacji, kt贸ry zapewnia doskona艂膮 ostro艣膰 wzroku i komfort u偶ytkowania. Ca艂o艣ci dope艂nia oddychaj膮cy materia艂, kt贸ry zapewnia ochron臋 przed oznakami niedotlenienia gwarantuj膮c tym samym bielsze, zdrowo wygl膮daj膮ce oczy.

O CZYM NALE呕Y PAMI臉TA膯 U呕YWAJ膭C SOCZEWEK KONTAKTOWYCH?
 

  • zawsze nale偶y przestrzega膰 termin贸w wizyt kontrolnych u specjalisty;
  • nie nale偶y u偶ywa膰 soczewek po up艂ywie daty wa偶no艣ci, ani przekracza膰 zalecanego terminu wymiany soczewek, nawet gdy u偶ywana para nie powoduje jeszcze dyskomfortu;
  • nale偶y zawsze sprawdza膰 czy moc soczewki, kt贸r膮 zak艂adamy jest poprawna dla danego oka;
  • zaleca si臋 zdj膮膰 soczewki, je偶eli spodziewamy si臋 kontaktu z toksycznymi lub dra偶ni膮cymi oparami;
  • soczewki nale偶y zdj膮膰 przed snem, chyba 偶e s膮 to soczewki dopuszczone do noszenia w trybie ci膮g艂ym lub przed艂u偶onym i specjalista zaleci艂 taki tryb noszenia.


JAK ZA艁O呕Y膯 / ZDJ膭膯 SOCZEWK臉?
 

  • zawsze nale偶y umy膰 i wysuszy膰 r臋ce przed kontaktem z soczewkami;
  • soczewk臋 nale偶y delikatnie wyj膮膰 palcem wskazuj膮cym z pojemnika i przed za艂o偶eniem upewni膰 si臋, 偶e jest na w艂a艣ciwej stronie;
  • nie wolno za艂o偶y膰 soczewki, je偶eli jest uszkodzona;
  • soczewk臋 zdejmuje si臋 delikatnie przyszczypuj膮c j膮 kciukiem i palcem wskazuj膮cym; aby 艂atwiej pochwyci膰 soczewk臋 dobrze jest mrugn膮膰 kilka razy i patrz膮c w g贸r臋 zsun膮膰 soczewk臋 w d贸艂 na bia艂膮 cz臋艣膰 oka;
  • je偶eli soczewka zdecentruje si臋 na oku, to po zamkni臋ciu oka, delikatnie masuj膮c j膮 przez powiek臋 nale偶y przesun膮膰 soczewk臋 do pozycji centralnej;
  • nigdy nie nale偶y u偶ywa膰 p臋sety, paznokci lub innych ostrych przedmiot贸w w celu wyj臋cia soczewki z pojemnika lub z oka.


DRZEMKA W SOCZEWKACH
 

  • je偶eli przez przypadek zdarzy si臋 zasn膮膰 na kr贸tki czas w ci膮gu dnia w soczewkach, nie powinno to spowodowa膰 偶adnych negatywnych skutk贸w; mo偶na jednak odczuwa膰 nadmiern膮 sucho艣膰 soczewki i oka, lecz uczucie to powinno ust膮pi膰 po kilku mrugni臋ciach;
  • w takim przypadku mo偶na r贸wnie偶 zastosowa膰 nawil偶aj膮ce krople do oczu;
  • nale偶y bezwzgl臋dnie unika膰 spania przez ca艂膮 noc w soczewkach, kt贸re nie zosta艂y do tego przystosowane;


KILKA PRAKTYCZNYCH PORAD DLA PA艃
 

  • je偶eli kosmetyki typu myd艂o, kremy, dezodoranty lub lakier do w艂os贸w dostan膮 si臋 na soczewk臋, mog膮 powodowa膰 podra偶nienia oczu lub uszkodzenie soczewki; nale偶y wi臋c u偶ywa膰 ich ze szczeg贸ln膮 ostro偶no艣ci膮;
  • makija偶 nale偶y wykonywa膰 po za艂o偶eniu soczewek, a zmywa膰 po ich zdj臋ciu;
  • przy soczewkach kontaktowych nie powinno si臋 u偶ywa膰 tuszu o w艂a艣ciwo艣ciach wyd艂u偶aj膮cych rz臋sy; tusze tego typu zawieraj膮 w艂贸kienka, kt贸re mog膮 dosta膰 si臋 do oka i zabrudzi膰 soczewk臋;
  • nie powinno si臋 wykonywa膰 kresek na wewn臋trznej kraw臋dzi powiek, poniewa偶 drobinki kosmetyku mog膮 艂atwo zanieczy艣ci膰 soczewk臋;
  • wskaz贸wk膮 przy wyborze w艂a艣ciwych kosmetyk贸w do makija偶u bywaj膮 informacje na opakowaniach m贸wi膮ce o szczeg贸lnym przeznaczeniu dla u偶ytkownik贸w soczewek kontaktowych.

Soczewki kontaktowe - najcz臋stsze pytania

JAKIE S膭 WSKAZANIA DO NOSZENIA SOCZEWEK KONTAKTOWYCH?
Je偶eli chodzi o soczewki kontaktowe, to przeznaczone s膮 one przede wszystkim dla os贸b o zdrowych oczach. S膮 oczywi艣cie soczewki terapeutyczne, kt贸re specjalista mo偶e zaaplikowa膰 r贸wnie偶 na oko chore, ale to specjalne zastosowanie soczewek kontaktowych i nie wszystkie si臋 do tego nadaj膮. Podstawowym zadaniem soczewek kontaktowych jest korygowanie wady wzroku, a to nie jest choroba.

Ostatnie kilka lat przynios艂o bardzo szybki rozw贸j technologii produkcji oraz nowoczesne materia艂y, z kt贸rych soczewki s膮 wytwarzane. Na og贸艂 po soczewki kontaktowe si臋gaj膮 ludzie m艂odzi, aktywni, uprawiaj膮cy jaki艣 sport. R贸偶norodno艣膰 dost臋pnych obecnie typ贸w soczewek pozwala specjali艣cie dobra膰 odpowiednie soczewki prawie ka偶demu. Za pomoc膮 soczewek kontaktowych mo偶na skorygowa膰 praktycznie ka偶d膮 wad臋 wzroku, pocz膮wszy od kr贸tkowzroczno艣ci poprzez nadwzroczno艣膰, a偶 po astygmatyzm i prezbiopi臋 (w j臋zyku polskim brzydko zwan膮 r贸wnie偶 starczowzroczno艣ci膮). Ta ostatnia wada jest praktycznie nieunikniona i czeka nas wszystkich, gdy偶 zwi膮zana jest z naszym wiekiem. Zwykle pojawia si臋 po 40 roku 偶ycia.

Dla specjalist贸w aplikuj膮cych soczewki najistotniejsze jest jednak to, 偶e dzi臋ki nowoczesnym materia艂om silikonowo-hydro偶elowym mog膮 aplikowa膰 obecnie soczewki kontaktowe du偶o 鈥瀦drowsze" ni偶 jeszcze kilka lat temu. Najwi臋ksz膮 ich zalet膮 jest du偶o wy偶sza przepuszczalno艣膰 tlenu, dzi臋ki czemu pod tak膮 soczewk膮 rog贸wka mo偶e swobodnie oddycha膰.

JAKIE SOCZEWKI KONTAKTOWE WYBRA膯?
Trzeba pami臋ta膰, 偶e zawsze przed wyborem soczewek nale偶y skonsultowa膰 si臋 ze specjalist膮. Ka偶dy potencjalny u偶ytkownik soczewek powinien przej艣膰 specjalistyczne badanie, kt贸re wykluczy choroby oczu i potwierdzi mo偶liwo艣膰 noszenia soczewek. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu specjalista okre艣li r贸wnie偶 typ soczewek, kt贸re b臋d膮 dla danego pacjenta najbardziej odpowiednie. Nast臋pnie sprawdzi, czy wybrane soczewki faktycznie s膮 tymi w艂a艣ciwymi, czy dobrze uk艂adaj膮 si臋 na oczach i czy maj膮 odpowiedni膮 ruchomo艣膰. Te w艂a艣nie kryteria s膮 podstawowymi warunkami dobrego dopasowania soczewek.

KTO NIE MO呕E NOSI膯 SOCZEWEK?
Dzi臋ki innowacyjnym materia艂om, z kt贸rych soczewki s膮 wytwarzane i nowoczesnym technikom ich produkcji, w chwili obecnej prawie ka偶dy mo偶e spr贸bowa膰 soczewek kontaktowych. Takim podstawowym przeciwwskazaniem pozostaj膮 aktywne stany zapalne w obr臋bie oczu, kt贸re nale偶y wyleczy膰 aby m贸c my艣le膰 o soczewkach kontaktowych. Podobnie w trakcie grypy, czy przezi臋bienia nale偶y zrobi膰 sobie przerw臋 w noszeniu soczewek. Chc膮c spr贸bowa膰 soczewek nale偶y zg艂osi膰 si臋 do specjalisty, kt贸ry wykluczy przeciwwskazania i dobierze w艂a艣ciwe soczewki.

JAKIE S膭 RODZAJE SOCZEWEK KONTAKTOWYCH I CZYM SI臉 ONE R脫呕NI膭?
Najliczniejsz膮 grup臋 soczewek kontaktowych stanowi膮 soczewki korekcyjne. Ich podstawowym zadaniem jest korekcja r贸偶nych wad wzroku. Opr贸cz soczewek jednoogniskowych, koryguj膮cych kr贸tkowzroczno艣膰 (-) lub nadwzroczno艣膰 (+), dost臋pne s膮 soczewki toryczne do korekcji astygmatyzmu i progresywne dla os贸b po 40-tym roku 偶ycia. Do soczewek korekcyjnych zaliczaj膮 si臋 r贸wnie偶 soczewki sztywne gazoprzepuszczalne lub hybrydowe (mi臋kko-twarde), kt贸re obecnie stosowane s膮 g艂贸wnie przy wysokim astygmatyzmie lub sto偶ku rog贸wki.

Kolejn膮, pod wzgl臋dem liczebno艣ci u偶ytkownik贸w, grup膮 soczewek s膮 soczewki kolorowe. W艣r贸d u偶ytkownik贸w tych soczewek mniej wi臋cej po艂owa, to ludzie bez wady wzroku. Oznacza to, 偶e si臋gaj膮 oni po soczewki tylko ze wzgl臋d贸w estetycznych, gdy偶 chc膮 zmieni膰 lub podkre艣li膰 sw贸j naturalny kolor oczu. Druga po艂owa, to osoby, kt贸re zmieniaj膮 kolor oczu przy okazji korekcji wady wzroku. Specjaln膮 grup臋 soczewek kolorowych stanowi膮 soczewki kosmetyczne, kt贸rych podstawowym zadaniem jest przykrycie niedoskona艂o艣ci jednego lub obu oczu. Mo偶e to by膰 kwestia bielma rog贸wki lub wszelkich nieprawid艂owo艣ci w obr臋bie t臋cz贸wki.

Osobn膮 grup臋 soczewek stanowi膮 soczewki terapeutyczne. Stosowane s膮 one u pacjent贸w z r贸偶nego typu schorzeniami, a ich g艂贸wnym zadaniem jest u艣mierzenie b贸lu, ochrona przed czynnikami zewn臋trznymi lub przy艣pieszenie procesu gojenia rog贸wki po urazie lub zabiegu chirurgicznym.

DLACZEGO, NAWET NOSZ膭C OKULARY, NIE POWINNI艢MY PIERWSZYCH SOCZEWEK KONTAKTOWYCH KUPOWA膯 BEZ KONSULTACJI ZE SPECJALIST膭?
Konieczne jest, aby specjalista sprawdzi艂 czy oczy s膮 zdrowe, dobra艂 w艂a艣ciwe soczewki, nauczy艂 jak dba膰 o soczewki, jak je zak艂ada膰 i zdejmowa膰. Wa偶ne jest r贸wnie偶, 偶eby otoczy艂 u偶ytkownika soczewek swoj膮 opiek膮 w przysz艂o艣ci. Chodzi tu o regularne wizyty (nie rzadziej ni偶 raz na p贸艂 roku), kt贸re pozwol膮 unikn膮膰 ewentualnych k艂opot贸w.

Soczewki kontaktowe s膮 wyrobem medycznym i nawet te kolorowe bez mocy powinny by膰 aplikowane przez specjalist臋. Nie powinny by膰 one traktowane jak zwyk艂y kosmetyk, gdy偶 nie s膮 one zupe艂nie oboj臋tne dla oka.

Nie dopuszczalne jest r贸wnie偶, aby u偶ytkownicy soczewek samodzielnie zmieniali ich typ. Ka偶dy rodzaj soczewki powinien zosta膰 dopasowany w gabinecie kontaktologicznym i nie dopuszczalne jest kupowanie, np. przy okazji promocji lub przez internet, jakich艣 soczewek, kt贸re nie by艂y wcze艣niej sprawdzone przez specjalist臋. Soczewki nie s膮 jak buty, kt贸re wystarczy, 偶e s膮 komfortowe i nam si臋 podobaj膮. Takie kryteria dla soczewek nie s膮 w艂a艣ciwe. Nawet komfortowa soczewka mo偶e po pewnym czasie okaza膰 si臋 powodem komplikacji, kt贸rych efektem mo偶e by膰 spadek ostro艣ci widzenia i konieczno艣膰 rezygnacji z soczewek.

CZY KA呕DY OKULISTA MO呕E PRZEPISA膯 SOCZEWKI KONTAKTOWE?
W celu dobrania soczewek powinni艣my zg艂osi膰 si臋 do specjalisty kontaktologa: okulisty lub optometrysty. Powinna to by膰 osoba, kt贸ra odby艂a specjalne szkolenie z zakresu aplikacji soczewek kontaktowych. Konieczny jest r贸wnie偶 dost臋p do soczewek pr贸bnych, gdy偶 tylko po za艂o偶eniu soczewki pr贸bnej specjalista mo偶e okre艣li膰 czy dany typ soczewek jest w艂a艣ciwy i czy pacjent b臋dzie m贸g艂 w nich chodzi膰 bez nara偶ania zdrowia swoich oczu. Je偶eli chodzi o soczewki pr贸bne, to dost臋pne s膮 one tak偶e jedynie w wyspecjalizowanych gabinetach.

CZYM KIEROWA膯 SI臉 PRZY WYBORZE SOCZEWEK?
Zawsze przed wyborem soczewek nale偶y skonsultowa膰 si臋 ze specjalist膮. Ka偶dy potencjalny u偶ytkownik soczewek powinien przej艣膰 specjalistyczne badanie, kt贸re wykluczy choroby oczu i potwierdzi mo偶liwo艣膰 noszenia soczewek. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu specjalista okre艣li r贸wnie偶 typ soczewek, kt贸re b臋d膮 dla danego pacjenta najbardziej odpowiednie. Nast臋pnie sprawdzi, czy wybrane soczewki faktycznie s膮 tymi w艂a艣ciwymi, czy dobrze uk艂adaj膮 si臋 na oczach i czy maj膮 odpowiedni膮 ruchomo艣膰. Te w艂a艣nie kryteria s膮 podstawowymi warunkami dobrego dopasowania soczewek.

Je偶eli chodzi o kryteria wyboru soczewek, to jest ich kilka. Jednym z podstawowych pyta艅, na kt贸re powinien sobie odpowiedzie膰 kandydat do soczewek kontaktowych dotyczy przewidywanej cz臋stotliwo艣ci ich wykorzystywania. Je偶eli kto艣 my艣li o korzystaniu z tej formy korekcji wzroku jedynie okazjonalnie, np. w zwi膮zku z randk膮, treningiem, p贸j艣ciem na basen, czy wypadem za miasto, to bezsprzecznie najlepszym dla niego rozwi膮zaniem b臋d膮 soczewki jednodniowe, zw艂aszcza te z systemami nawil偶aj膮cymi. Soczewki jednodniowe zalecane s膮 r贸wnie偶 osobom z alergiami, gdy偶 nie wymagaj膮 stosowania chemicznych 艣rodk贸w dezynfekuj膮cych i nie kumuluj膮 w sobie alergen贸w. Ka偶dego dnia pacjent zak艂ada now膮, 艣wie偶膮 par臋 soczewek, a wieczorem zdejmuje je i wyrzuca. Jest to rozwi膮zanie bardzo wygodne i komfortowe. Podobnie my艣li wielu pacjent贸w, kt贸rzy szczeg贸lnie w okresie urlopowym cz臋艣ciej si臋gaj膮 po soczewki jednodniowe, gdy偶 sprawdzaj膮 si臋 doskonale na campingu, nad wod膮 i w podr贸偶y.

Je偶eli jednak my艣limy o regularnym noszeniu soczewek, to polecam oddychaj膮ce soczewki silikonowo-hydro偶elowe. S膮 to soczewki wykonane z materia艂贸w najnowszej generacji, przepuszczaj膮ce do oka 5 razy wi臋cej tlenu ni偶 tradycyjne soczewki hydro偶elowe.

DLACZEGO PRZEPUSZCZALNO艢膯 TLENU JEST TAKA WA呕NA?
Tlen jest nam niezb臋dny do 偶ycia i prawid艂owego funkcjonowania organizmu. Podobnie jest z naszymi oczami. Rog贸wka r贸wnie偶 potrzebuje wystarczaj膮cej ilo艣ci tlenu, aby by膰 zdrow膮. W zwi膮zku z tym, 偶e nie posiada ona w艂asnych naczy艅 krwiono艣nych, pobiera tlen bezpo艣rednio z atmosfery. Je偶eli teraz na oko, na rog贸wk臋, za艂o偶ymy soczewk臋, to b臋dzie ona ogranicza膰 ilo艣膰 tlenu docieraj膮c膮 do niej. Im lepsza soczewka, tym te ograniczenia b臋d膮 mniejsze. Nowoczesne soczewki silikonowo-hydro偶elowe maj膮 tak wysok膮 przepuszczalno艣膰 tlenu, 偶e mo偶na si臋 w nich bezpiecznie zdrzemn膮膰, a nawet przespa膰 ca艂膮 noc.

CZY TO OZNACZA, 呕E W SOCZEWKACH KONTAKTOWYCH MO呕NA SPA膯?
Soczewki hydro偶elowe dost臋pne wcze艣niej nie pozwala艂y na to, w zwi膮zku ze zbyt nisk膮 przepuszczalno艣ci膮 tlenu. Teraz, kiedy dost臋pne s膮 soczewki silikonowo-hydro偶elowe sytuacja si臋 zmieni艂a. W nowoczesnych soczewkach mo偶na przespa膰 si臋 okazjonalnie lub chodzi膰 na okr膮g艂o do tygodnia czasu. S膮 te偶 soczewki dla tych, kt贸rzy chcieliby zupe艂nie zapomnie膰 o swojej wadzie wzroku. Dzi臋ki jeszcze wy偶szej przepuszczalno艣ci tlenu, mo偶na je nosi膰 w spos贸b ci膮g艂y, bez zdejmowania do 30 dni i nocy. Oczywi艣cie w obu przypadkach spanie w soczewkach mo偶liwe jest tylko wtedy, gdy specjalista wyrazi na to zgod臋. Je偶eli jednak z jakich艣 wzgl臋d贸w specjalista zaleci tylko tryb dzienny, to konieczne b臋dzie ich zdejmowanie na noc. Zwykle jednak nie ma potrzeby wprowadzania takich ogranicze艅, gdy偶 oko pod tak膮 soczewk膮 mo偶e prawid艂owo oddycha膰 i funkcjonowa膰. Dzi臋ki takim nowoczesnym soczewkom praktycznie nie widuje si臋 ju偶 objaw贸w niedotlenienia rog贸wki. Oczy u偶ytkownik贸w tych soczewek wygl膮daj膮 teraz lepiej, s膮 bielsze i zdrowsze.

CZY NIEDOTLENIENIE ROG脫WKI MO呕E BY膯 NIEBEZPIECZNE?
Z niedotlenieniem rog贸wki wszyscy mamy do czynienia na co dzie艅, cho膰 nie zdajemy sobie z tego sprawy. Je偶eli nawet nie nosimy soczewek, to rano budzimy si臋 z mniejszym lub wi臋kszym niedotlenieniem i obrz臋kiem rog贸wki. Dla rog贸wki jest to stan normalny, bo wynikaj膮cy z jej fizjologii i jest ona do tego dostosowana. Oczywi艣cie po kilku lub kilkunastu minutach od otwarcia oczu obrz臋k ten zanika, gdy偶 rog贸wka mo偶e wtedy normalnie oddycha膰. Inaczej by艂o w przypadku u偶ytkownik贸w tradycyjnych soczewek hydro偶elowych, kt贸rzy zaraz po przebudzeniu zak艂adali swoje soczewki, funkcjonowali w nich przez ca艂y d艂ugi dzie艅 i zdejmowali je dopiero tu偶 przed snem lub nie zdejmowali ich wcale. U takich os贸b pojawia艂y si臋 skutki przewlek艂ego niedotlenienia, w zwi膮zku z czym musieli oni zrezygnowa膰 z noszenia soczewek na jaki艣 czas, a niekt贸rzy ju偶 na sta艂e. A przecie偶 ka偶demu u偶ytkownikowi zale偶y na tym by m贸c cieszy膰 si臋 soczewkami jak najd艂u偶ej.

CZY OSOBY O SUCHYCH OCZACH MOG膭 NOSI膯 SOCZEWKI?
Tradycyjne soczewki hydro偶elowe, zw艂aszcza te o du偶ej zawarto艣ci wody, tak zwane wysoko uwodnione, mia艂y tendencj臋 do szybkiej utraty wody. W zwi膮zku z tym dzia艂a艂y jak wysychaj膮ca g膮bka, kt贸ra ubytek wody musia艂a skompensowa膰 ch艂on膮c 艂zy i dodatkowo osuszaj膮c oko. Nowoczesne soczewki silikonowo-hydro偶elowe s膮 soczewkami nisko uwodnionymi i zwykle bardzo odpornymi na wysychanie. Oznacza to, 偶e znacznie d艂u偶ej zachowuj膮 one swoje nawil偶enie, a przez to d艂u偶ej pozostaj膮 komfortowe. Potwierdzaj膮 to w艂a艣ciwie wszyscy pacjenci, kt贸rzy zmienili swoje tradycyjne soczewki na te nowej generacji.

Widz膮c wszystkie te pozytywne efekty zmiany soczewek hydro偶elowych na silikonowo-hydro偶elowe specjali艣ci polecaj膮 je wszystkim, a w szczeg贸lno艣ci osobom pracuj膮cym d艂ugo zw艂aszcza przy komputerze, w klimatyzowanych suchych pomieszczeniach ze sztucznym o艣wietleniem. Wbrew pozorom nie chodzi tu jedynie o ich komfort. Komfort jest tu bardzo wa偶ny, ale o wiele wa偶niejsze jest zdrowie ich oczu.

JAK D艁UGO MO呕NA NOSI膯 JEDN膭 PAR臉 SOCZEWEK?
Ka偶dy typ soczewek ma okre艣lony przez producenta maksymalny dopuszczalny czas u偶ytkowania. Je偶eli wi臋c kto艣 nosi soczewki jednodniowe, to ka偶dego dnia powinien za艂o偶y膰 nowe 艣wie偶e soczewki i wyrzuci膰 je po zdj臋ciu. Podobnie z soczewkami dwutygodniowymi lub miesi臋cznymi, po okre艣lonym przez producenta czasie powinny zosta膰 wyrzucone. Czas ten zaczynamy liczy膰 od momentu otwarcia pojemnika z soczewk膮. Nie ma znaczenia, 偶e soczewki pozostaj膮 komfortowe i nie zauwa偶amy 偶adnych niepokoj膮cych objaw贸w. Nie ma r贸wnie偶 znaczenia jak cz臋sto ich u偶ywali艣my. Je偶eli producent okre艣li艂, 偶e soczewki nale偶y wymienia膰 co miesi膮c, to tak powinni艣my robi膰. W niekt贸rych przypadkach na podstawie obserwacji soczewek i oczu, specjalista mo偶e zaleci膰 cz臋stsz膮 wymian臋 soczewek na nowe.

Cz臋stotliwo艣膰 wymiany poszczeg贸lnych typ贸w soczewek wyznaczana jest przez producenta w oparciu o wyniki bada艅 klinicznych. W ich ramach ocenie podlegaj膮 reakcje tkanek oka oraz zmiany zachodz膮ce w soczewkach.

KIEDY NIE POWINNO SI臉 NOSI膯 SOCZEWEK?
Soczewek nie powinno si臋 nosi膰 w trakcie przezi臋bienia, grypy i og贸lnego os艂abienia organizmu. Gdy stosujemy leki okulistyczne. W zapylonym, suchym 艣rodowisku oraz gdy jeste艣my nara偶eni na dzia艂anie jakich艣 艣rodk贸w chemicznych lub 偶r膮cych opar贸w. W suchej saunie i solarium soczewki mog膮 nadmiernie wysycha膰. Z du偶膮 rozwag膮 powinni艣my podej艣膰 r贸wnie偶 do basenu, czy og贸lnie do p艂ywania w soczewkach. Zwykle si臋 tego nie zaleca. Jedynym rozwi膮zaniem, kt贸re mo偶na zaakceptowa膰 w tej sytuacji, to soczewki jednodniowe. Oczywi艣cie zawsze powinni艣my stosowa膰 okulary p艂ywackie lub mask臋, kt贸re powinny uchroni膰 nas przed utrat膮 soczewek i cz臋艣ciowo izolowa膰 je od wody. Niestety nie ma raczej szans na unikni臋cie takiego kontaktu, a to oznacza, 偶e wszystkie substancje chemiczne i biologiczne goszcz膮ce w basenie czy w jeziorze przedostan膮 si臋 do soczewek i je zanieczyszcz膮. Takie soczewki nie nadaj膮 si臋 do dalszego u偶ytkowania i zaraz po wyj艣ciu z wody powinny zosta膰 zdj臋te i wyrzucone.

KTO NIE MO呕E NOSI膯 SOCZEWEK KONTAKTOWYCH?
Je偶eli chodzi o przeciwwskazania do soczewek kontaktowych, to wraz z pojawieniem si臋 nowej generacji soczewek ich lista radykalnie zmala艂a. W zwi膮zku z tym, 偶e s膮 soczewki, kt贸re zarejestrowane s膮 r贸wnie偶 jako soczewki opatrunkowe, to pod nadzorem lekarza okulisty mog膮 by膰 stosowane na rog贸wk臋 chor膮, po urazie lub operacji. Mog膮 te偶 by膰 stosowane przez wielu pacjent贸w, kt贸rzy wcze艣niej z r贸偶nych wzgl臋d贸w w og贸le nie mogli nosi膰 soczewek. Oczywi艣cie w takich przypadkach specjalista powinien zadecydowa膰 czy faktycznie jest to mo偶liwe i je偶eli tak, to w jakim trybie. Je偶eli chodzi o zastosowanie soczewek silikonowo-hydro偶elowych, to obecnie jednym z wi臋kszych ogranicze艅 jest zakres dost臋pnych parametr贸w. Jednak偶e dynamiczny rozw贸j materia艂贸w i technologii stosowanych do produkcji soczewek kontaktowych, pozwala s膮dzi膰, i偶 ju偶 w nied艂ugiej przysz艂o艣ci ograniczenia te zostan膮 zminimalizowane. B臋dzie to oznacza艂o, 偶e r贸wnie偶 pacjenci potrzebuj膮cy soczewek o niestandardowych parametrach, b臋d膮 mogli cieszy膰 si臋 soczewkami najnowszej generacji. Komfortem ich noszenia i zdrowiem swoich oczu.

O CZYM KA呕DY U呕YTKOWNIK SOCZEWEK KONTAKTOWYCH POWINIEN PAMI臉TA膯?
 

  1. Zawsze nale偶y przestrzega膰 termin贸w wizyt kontrolnych u specjalisty;
  2. Nie nale偶y u偶ywa膰 soczewek po up艂ywie daty wa偶no艣ci, ani przekracza膰 zalecanego terminu wymiany soczewek, nawet gdy u偶ywana para nie powoduje jeszcze dyskomfortu;
  3. Nale偶y zawsze sprawdza膰 czy moc soczewki, kt贸r膮 zak艂adamy jest poprawna dla danego oka;
  4. Zaleca si臋 zdj膮膰 soczewki, je偶eli spodziewamy si臋 kontaktu z toksycznymi lub dra偶ni膮cymi oparami;
  5. Soczewki nale偶y zdj膮膰 przed snem, chyba 偶e s膮 to soczewki, kt贸re dopuszczone zosta艂y do noszenia w trybie ci膮g艂ym lub elastycznym i specjalista wyrazi艂 na to zgod臋;
  6. Soczewki nale偶y zdj膮膰 zawsze gdy oczy s膮 podra偶nione, widzenie nieostre lub powoduj膮 dyskomfort;
  7. Nie zaleca si臋 p艂ywania w soczewkach; dopuszczalne jest zastosowanie soczewek jednodniowych, na kt贸re zak艂adane s膮 gogle lub okulary p艂ywackie; po kilku minutach od wyj艣cia z basenu lub jeziora nale偶y zdj膮膰 soczewki i je wyrzuci膰
  8. Soczewki nale偶y zak艂ada膰 przed wykonaniem makija偶u i zdejmowa膰 przed jego zmyciem
  9. Nowy typ soczewek kontaktowych zawsze powinien zosta膰 dopasowany przez specjalist臋
  10. Ka偶dy u偶ytkownik soczewek kontaktowych powinien stawia膰 si臋 na kontroli u swego specjalisty nie rzadziej ni偶 raz na p贸艂 roku.

Soczewki kontaktowe a biuro i komputer

Wi臋kszo艣膰 u偶ytkownik贸w soczewek kontaktowych pracuj膮cych w biurze musi przyzna膰, 偶e nie nale偶y ono do miejsc przyjaznych soczewkom. Klimatyzacja, nawiew i ogrzewanie wysusza oczy, a co za tym idzie r贸wnie偶 soczewki. Szczeg贸lnie nara偶one na to by艂y tradycyjne mi臋kkie soczewki hydro偶elowe. Zupe艂nie inaczej jest w przypadku nowej generacji soczewek silikonowo-hydro偶elowych. Dzi臋ki niskiemu uwodnieniu praktycznie nie trac膮 one wody, przez co nawet w tak niesprzyjaj膮cych warunkach zapewniaj膮 wysoki komfort u偶ytkowania.

Soczewki silikonowo-hydro偶elowe jeszcze bardziej doceni膰 powinny te u偶ytkowniczki, kt贸re stosuj膮 艣rodki hormonalne. Dlaczego? Poniewa偶 zmiany hormonalne w organizmie powoduj膮 zmiany w filmie 艂zowym. To wi膮偶e si臋 z wysychaniem soczewek i gromadzeniem si臋 na ich powierzchni wi臋kszej ilo艣ci osad贸w bia艂kowych. To poci膮ga za sob膮 spadek komfortu. Nowoczesne soczewki dzi臋ki odporno艣ci materia艂u na wysychanie, a powierzchni na osadzanie si臋 bia艂ek nadal pozostaj膮 komfortowe.

Wr贸膰my jednak do biura. Praca w biurze do艣膰 jednoznacznie kojarzy si臋 w chwili obecnej z prac膮 przy komputerze. 艢ledzenie literek i cyferek na monitorze oznacza spadek cz臋stotliwo艣ci mrugania. Dla os贸b nosz膮cych tradycyjne soczewki hydro偶elowe kilka godzin przed monitorem oznacza uczucie piasku pod powiekami i zm臋czenie oczu. Objawy te mo偶na ograniczy膰 stosuj膮c kropelki nawil偶aj膮ce lub soczewki silikonowe nowej generacji. Oczywi艣cie takie soczewki zalecane s膮 nie tylko komputerowcom, ale wszystkim osobom z wad膮 wzroku, kt贸re s膮 aktywne, chc膮 czu膰 si臋 wolne i dbaj膮 o swoje zdrowie.

Oddychaj膮ce soczewki kontaktowe

W dzisiejszych czasach silikon mo偶na spotka膰 praktycznie wsz臋dzie. Dzi臋ki swoim niezwyk艂ym w艂a艣ciwo艣ciom ma on bardzo szerokie zastosowanie pocz膮wszy od elektroniki, poprzez przemys艂 budowlany, odzie偶owy do medycyny w艂膮cznie. Od kilku lat silikon 艣wi臋ci tryumfy r贸wnie偶 w kontaktologii. Dzi臋ki silikonowi rynek soczewek kontaktowych rozwija si臋 obecnie bardzo dynamicznie.

Dlaczego akurat silikon?
Dlatego, 偶e soczewki silikonowe pozwalaj膮 oczom swobodnie oddycha膰. Rog贸wka naszego oka pe艂ni rol臋 soczewki optycznej, czyli musi by膰 przezroczysta. Nie mo偶e mie膰 w swej strukturze naczy艅 krwiono艣nych, kt贸re normalnie odpowiedzialne s膮 za dostarczanie do tkanek krwi, a wraz z ni膮 偶yciodajnego tlenu. Oznacza to, 偶e w ci膮gu dnia rog贸wka czerpie tlen bezpo艣rednio z atmosfery, a noc膮 z naczy艅 krwiono艣nych zamkni臋tej powieki g贸rnej.

Co si臋 dzieje, gdy na rog贸wce umie艣cimy soczewk臋 kontaktow膮?
W tej sytuacji tlen, aby dosta膰 si臋 do rog贸wki musi przenikn膮膰 przez soczewk臋. Im wi臋cej tlenu, im szybciej i swobodniej on przenika przez soczewk臋, tym lepiej. W艂a艣nie to swobodne przenikanie tlenu przez silikon powoduje, 偶e nowoczesne soczewki kontaktowe na bazie silikonu zapewniaj膮 oczom du偶o lepsze warunki zdrowotne ni偶 wcze艣niejsze soczewki hydro偶elowe. Nowoczesne soczewki silikonowo-hydro偶elowe przepuszczaj膮 do oka 艣rednio 5 razy wi臋cej tlenu ni偶 tradycyjne soczewki hydro偶elowe.

Wi臋cej tlenu, to zdrowsze oczy, mniej podra偶nie艅 i d艂u偶szy czas noszenia. Dotychczasowe soczewki hydro偶elowe by艂y ca艂kiem niez艂e, ale nios艂y ze sob膮 kilka ogranicze艅. Podstawowe, to pojawiaj膮ce si臋 objawy niedotlenienia i dyskomfortu. Mog艂y mie膰 one kilka przyczyn. Najistotniejsza to zbyt niska przepuszczalno艣膰 tlenu przez soczewk臋. W艣r贸d innych nale偶y wymieni膰 zbyt d艂ugie noszenie soczewek w ci膮gu dnia i nietypowo wysokie zapotrzebowanie na tlen.

Soczewki nowej generacji nie maj膮 takich ogranicze艅. Dzi臋ki bardzo wysokiej przepuszczalno艣ci tlenu nawet po wielu latach noszenia nie wywo艂uj膮 one objaw贸w niedotlenienia rog贸wki. Dzi臋ki temu, 偶e oko mo偶e swobodnie oddycha膰, komfort ich noszenia jest wy偶szy ni偶 w soczewkach hydro偶elowych, zw艂aszcza pod koniec dnia. Opr贸cz wysokiej przepuszczalno艣ci tlenu, nowoczesne soczewki charakteryzuje niska zawarto艣膰 wody. Ma艂o wody w soczewce, to mniejsze jej odparowanie, czyli mniejsza jej utrata. Im mniej wody odparowuje z soczewki, tym mniej 艂ez na to miejsce musi soczewka wch艂on膮膰 z oka. Niestety tradycyjne soczewki hydro偶elowe w takich wypadkach dzia艂a艂y jak g膮bka dodatkowo osuszaj膮ca oko. Szczeg贸lnie dokuczliwe mog艂o to by膰 dla os贸b o sk艂onno艣ciach do podsychania oczu i dla tych, kt贸rzy korzystali z soczewek w ma艂o sprzyjaj膮cych warunkach.

Tak wi臋c po soczewki silikonowo-hydro偶elowe powinien si臋gn膮膰 ka偶dy, kto do艣wiadczy艂 jakiegokolwiek dyskomfortu zwi膮zanego z u偶ytkowaniem soczewek tradycyjnych. Dotyczy膰 to b臋dzie mi臋dzy innymi os贸b pracuj膮cych w pomieszczeniach z klimatyzacj膮, ogrzewaniem lub nawiewem. Nowoczesne soczewki s膮 du偶o bardziej odporne na te warunki. Podobnie praca przy komputerze. Tradycyjne soczewki zwykle podsycha艂y po kilku godzinach na skutek rzadkiego mrugania. Konieczno艣膰 wpatrywania si臋 w monitor blokuje po prostu odruch mrugania, a to powoduje podsychanie, dyskomfort i uczucie piasku pod powiekami. Jednym z mo偶liwych rozwi膮za艅 tego problemu s膮 krople nawil偶aj膮ce, ale zmiana soczewek na silikonowo-hydro偶elowe b臋dzie rozwi膮zaniem skuteczniejszym, czyli lepszym. Zw艂aszcza, 偶e niekt贸re soczewki wyposa偶one s膮 w dodatkowy system nawil偶aj膮cy. Oznacza to, 偶e przez ca艂y czas soczewki pozostaj膮 komfortowe od momentu pierwszego ich za艂o偶enia, do ostatniego zdj臋cia przed ich wyrzuceniem.

Je偶eli chodzi o komfort u偶ytkowania soczewek kontaktowych, to mog膮 go ogranicza膰 wszystkie te czynniki, kt贸re maj膮 negatywny wp艂yw na film 艂zowy. Dotyczy to wi臋c nie tylko przebywania w nadmiernie suchym, zadymionym lub zapylonym otoczeniu, czy te偶 pracy z komputerem. R贸wnie偶 wahania hormonalne zmniejszaj膮 komfort noszenia soczewek kontaktowych. Podobnie jest z lud藕mi, kt贸rzy chc膮 lub musz膮 funkcjonowa膰 w soczewkach po kilkana艣cie godzin dziennie. Szczeg贸lnie dotyczy to tych, kt贸rzy po ca艂ym d艂ugim dniu w szkole, na uczelni czy w pracy maj膮 jeszcze przed sob膮 atrakcje wieczoru. Zwyk艂e soczewki nie by艂y w stanie w pe艂ni dotrzyma膰 kroku osobom aktywnym. Ich oczy potrzebuj膮 przecie偶 du偶o tlenu i nawil偶enia.

Po soczewki silikonowo-hydro偶elowe z nawil偶eniem powinni si臋gn膮膰 r贸wnie偶 wszyscy nowi u偶ytkownicy, kt贸rym zale偶y na zdrowych oczach i mo偶liwo艣ci d艂ugoletniego korzystania z soczewek kontaktowych bez jakichkolwiek oznak niedotlenienia, czy dyskomfortu. Z wszelkich zalet oddychaj膮cych soczewek silikonowo-hydro偶elowych mog膮 teraz skorzysta膰 r贸wnie偶 osoby z astygmatyzmem, oraz wszyscy ci, kt贸rzy uko艅czyli ju偶 40 lat i w zwi膮zku z tym potrzebuj膮 korekcji wzroku zar贸wno do dali, jak i do bli偶y.

Konstrukcje soczewek kontaktowych

SOCZEWKI SFERYCZNE
Przez wi臋ksz膮 cz臋艣膰 swej historii soczewki kontaktowe mia艂y konstrukcj臋 sferyczn膮. Oznacza艂o to, 偶e powierzchnia wewn臋trzna i zewn臋trzna stanowi艂y po prostu wycinek kuli. Zwykle wi膮za艂o si臋 to z konieczno艣ci膮 produkcji co najmniej dw贸ch lub nawet trzech krzywizn bazowych, aby m贸c w艂a艣ciwie dopasowa膰 dany typ soczewek do wi臋kszo艣ci oczu.

W艂a艣ciwie dopasowana soczewka mo偶e si臋 do艣膰 swobodnie porusza膰 po oku. Mi臋dzy soczewk膮 a rog贸wk膮 tworzy si臋 wtedy cienka jednorodna warstwa 艂ez, kt贸ra ulega sta艂ej wymianie na skutek mrugania. Jak wiadomo ludzka rog贸wka nie jest sferyczna nawet je偶eli mamy do czynienia ze sferyczn膮 wad膮 wzroku, czyli kr贸tkowzroczno艣ci膮 lub nadwzroczno艣ci膮. Ludzka rog贸wka jest powierzchni膮 asferyczn膮, kt贸ra w centrum ma najmniejszy promie艅 krzywizny (m贸wimy tu o wierzcho艂ku rog贸wki), a w kierunku r膮bka staje si臋 bardziej p艂aska. W zwi膮zku z tym trudno by艂o oczekiwa膰 aby jedna soczewka o sferycznej powierzchni wewn臋trznej pasowa艂a do wi臋kszo艣ci rog贸wek.

Poprawa sytuacji nast膮pi艂a dopiero po wprowadzeniu zmiany w konstrukcji, polegaj膮cej na zastosowaniu wewn臋trznej powierzchni sk艂adaj膮cej si臋 z trzech stref sferycznych, z kt贸rych ka偶da mia艂a inny promie艅 krzywizny. Dzi臋ki temu powierzchnia bazowa sta艂a si臋 na brzegach bardziej p艂aska ni偶 w centrum, czyli bardziej zbli偶ona swoj膮 geometri膮 do geometrii, jak膮 ma nasza rog贸wka. Pozwoli艂o to na produkowanie soczewek o jednej tylko geometrii powierzchni wewn臋trznej, czyli na zdecydowan膮 redukcj臋 wielko艣ci zestaw贸w pr贸bnych i handlowych, kt贸rymi specjalista musia艂 dysponowa膰 w gabinecie, oraz upro艣ci艂o i skr贸ci艂o ca艂膮 procedur臋 doboru soczewek.

SOCZEWKI Z ASFERYCZN膭 POWIERZCHNI膭 WEWN臉TRZN膭
Od pewnego ju偶 czasu wi臋kszo艣膰 produkowanych soczewek twardych i sztywnych gazoprzepuszczalnych ma asferyczn膮 powierzchni臋 bazow膮. Ich producenci, w wyniku wieloletnich bada艅, doszli po prostu do wniosku, 偶e soczewki te powinny sw膮 geometri膮 odzwierciedla膰 geometri臋 rog贸wki, aby zapewni膰 optymalne dopasowanie i jak najwy偶szy komfort u偶ytkowania. Soczewki hydro偶elowe s膮 mi臋kkie i po za艂o偶eniu na oko zmieniaj膮 swoj膮 geometri臋 i w pewnym zakresie mog膮 dopasowa膰 si臋 do geometrii rog贸wki. Jednak偶e po wprowadzeniu do produkcji soczewek kontaktowych sztywniejszych materia艂贸w silikonowo-hydro偶elowych, coraz cz臋艣ciej r贸wnie偶 soczewki mi臋kkie uzyskiwa艂y konstrukcj臋 asferyczn膮. Dzi臋ki zastosowaniu takiej konstrukcji, soczewka zdecydowanie lepiej uk艂ada si臋 na rog贸wce, a co za tym idzie zostaje zapewniona doskona艂a wymiana filmu 艂zowego oraz jej ruchomo艣膰 i centracja, a w efekcie lepsza jako艣膰 widzenia.

SOCZEWKI Z ASFERYCZN膭 POWIERZCHNI膭 ZEWN臉TRZN膭
Na rynku pojawi艂y si臋 soczewki maj膮ce tak偶e asferyczn膮 powierzchni臋 zewn臋trzn膮. Celem takiego rozwi膮zania jest zminimalizowanie aberracji sferycznej soczewek, kt贸r膮 obarczone s膮 tradycyjne soczewki sferyczne. Na skutek tej aberracji soczewki o konstrukcji sferycznej maj膮 zdecydowanie wy偶sz膮 moc 艣redni膮 ni偶 ta znamionowa podana na opakowaniu, gdy偶 w cz臋艣ci peryferyjnej taka soczewka ma moc wy偶sz膮 ni偶 w centrum. Przy konstrukcji asferycznej ta r贸偶nica mocy jest zdecydowanie ni偶sza. Szczeg贸lnie istotne jest to przy s艂abym o艣wietleniu, gdy偶 wtedy 藕renica rozszerza si臋, a w efekcie pacjenci widz膮 obraz o zmniejszonym kontra艣cie z mniejsz膮 ilo艣ci膮 szczeg贸艂贸w. Zastosowanie soczewki asferycznej pozwala na uzyskanie lepszej ostro艣ci wzroku.

SOCZEWKI TORYCZNE
Po kilku latach od wynalezienia mi臋kkich soczewek kontaktowych uda艂o si臋 r贸wnie偶 stworzy膰 odpowiedni膮 konstrukcj臋 soczewek dla pacjent贸w z astygmatyzmem. Podstawowym wymogiem dla takich soczewek jest utrzymanie stabilno艣ci k膮towej na oku przy r贸wnoczesnym zachowaniu jej ruchomo艣ci. Obie te w艂asno艣ci niezb臋dne s膮 w celu zapewnienia ostrego, stabilnego widzenia, oraz komfortu i zdrowia oczu. Ju偶 w 1974 roku niemiecka firma Titmus wprowadzi艂a na rynek pierwsze mi臋kkie soczewki toryczne z systemem stabilizacji dynamicznej, opartym na dw贸ch strefach cienkich wsp贸艂pracuj膮cych odpowiednio z g贸rn膮 i doln膮 powiek膮.

Jak wiadomo astygmatyzm, kt贸ry znany jest tak偶e jako niezborno艣膰, jest wad膮 wzroku spowodowan膮 r贸偶nic膮 mocy w dw贸ch przekrojach g艂贸wnych oka. Oznacza to, 偶e 艣wiat艂o za艂amuje si臋 w jednym przekroju g艂贸wnym mocniej, a w drugim s艂abiej. Pacjent odbiera to jakby ogl膮da艂 poruszone zdj臋cie. Dzieje si臋 tak, gdy偶 na siatk贸wce zamiast punkt贸w odtwarzane si臋 linie. Nie skorygowanie astygmatyzmu, poza oczywistym dyskomfortem wynikaj膮cym z nieostrego widzenia, mo偶e prowadzi膰 do przem臋czenia oczu a nawet migren. Oko prawid艂owe ma rog贸wk臋 w kszta艂cie pi艂ki do siatk贸wki o sferycznej budowie i mocy optycznej takiej samej dla ka偶dego przekroju. Natomiast rog贸wka oka z astygmatyzmem ma kszta艂t pi艂ki do rugby. Dlatego, 偶eby dokona膰 prawid艂owej korekcji niezb臋dne jest ustabilizowanie soczewki w odpowiedniej pozycji.

W konstrukcjach torycznych zastosowano specjalny system stabilizacji, dzi臋ki kt贸remu soczewka nie obraca si臋, a co za tym idzie utrzymany jest niezmienny k膮t osi cylindra koryguj膮cego. System stabilizacji mo偶e by膰 r贸偶ny, stosuje si臋 m.in. balast pryzmatyczny, stabilizacj臋 dynamiczn膮 uzyskan膮 dzi臋ki specjalnie rozmieszczonym strefom cienkim oraz precyzyjny balans 8/4. Ten ostatni jest rozwini臋t膮 i ulepszon膮 wersj膮 balastu pryzmatycznego. Soczewki z balastem pryzmatycznym charakteryzuj膮 si臋 doskona艂膮 stabilno艣ci膮, ale w zwi膮zku z tym, 偶e s膮 najgrubsze na godzinie 6 mog膮 wchodzi膰 w interakcj臋 z doln膮 powiek膮 i prowadzi膰 do niedotlenienia pod ni膮 rog贸wki. Dlatego w precyzyjnym balansie odchudzono d贸艂 soczewki na godzinie 6, a stabilizacj臋 zapewniaj膮 dwa punkty po艂o偶one na godzinie 8 i 4. Dzi臋ki temu soczewka taka ma optymaln膮 grubo艣膰 w ca艂ym swoim przekroju.

SOCZEWKI WIELOOGNISKOWE
Dla os贸b, kt贸re przekroczy艂y magiczn膮 granic臋 40 roku 偶ycia, a kt贸re mimo starczowzroczno艣ci czyli prezbiopii, nie chc膮 korzysta膰 z okular贸w, doskona艂ym rozwi膮zaniem mog膮 okaza膰 si臋 wieloogniskowe soczewki kontaktowe. W przewa偶aj膮cej wi臋kszo艣ci maj膮 one konstrukcj臋 symultaniczn膮, dzi臋ki kt贸rej mo偶liwe jest jednoczesne widzenie przedmiot贸w dalekich, bliskich i tych znajduj膮cych si臋 w odleg艂o艣ciach po艣rednich. Moce w takiej soczewce roz艂o偶one s膮 koncentrycznie. Centrum soczewki s艂u偶y do widzenia bliskiego, cz臋艣膰 peryferyjna do dalekiego, a mi臋dzy nimi s膮 moce konieczne do widzenia obszar贸w po艣rednich. Co istotne przej艣cia mi臋dzy mocami s膮 艂agodne, co pozwala r贸wnie偶 na p艂ynn膮 zmian臋 odleg艂o艣ci obserwacji. Konstrukcja symultaniczna nie jest jednak idealna. Jej podstawow膮 wad膮 jest to, 偶e niekiedy obraz jest nieostry, mog膮 pojawia膰 si臋 duchy liter, efekt gwiazdy lub halo wok贸艂 藕r贸de艂 艣wiat艂a. Co ciekawie wygl膮da na nastrojowych zdj臋ciach, mo偶e by膰 bardzo uci膮偶liwe w 偶yciu codziennym. Na szcz臋艣cie z regu艂y zaburzenia te po okresie adaptacji zanikaj膮 ca艂kowicie lub ulegaj膮 redukcji. Obecnie dost臋pnych jest ju偶 wiele typ贸w soczewek wieloogniskowych, kt贸re zapewniaj膮 ostre i stereoskopowe widzenie na wszystkie odleg艂o艣ci. Najnowsze z nich wykonane s膮 ju偶 z materia艂贸w silikonowo-hydro偶elowych, a cz臋艣膰 z nich wyposa偶ona jest r贸wnie偶 w system nawil偶aj膮cy podnosz膮cy komfort, co w przypadku os贸b w wieku prezbiopijnym, kt贸remu towarzyszy zwykle os艂abienie filmu 艂zowego i spadek jego ilo艣ci.

Jak wygl膮da aplikacja soczewek kontaktowych?

Bez wzgl臋du na to jakie soczewki chcieliby艣my nosi膰, to zawsze powinny by膰 one zaaplikowane przez specjalist臋. Zanim za艂o偶ymy soczewki na oczy, specjalista powinien zbada膰 czy oczy s膮 zdrowe i nie wyst臋puj膮 偶adne przeciwwskazania do ich noszenia.

Kolejnym etapem jest okre艣lenie wady wzroku, gdy偶 tylko na podstawie takiego badania mo偶na okre艣li膰 moc potrzebnych soczewek. Bazuj膮c na wynikach wcze艣niejszych bada艅 i danych z przeprowadzonego wywiadu medycznego, specjalista okre艣la typ i podstawowe parametry pierwszych soczewek pr贸bnych. Po za艂o偶eniu soczewek pr贸bnych konieczny jest okres adaptacyjny, trwaj膮cy zwykle od 5 do 30 minut. Po tym czasie specjalista mo偶e sprawdzi膰 dopasowanie soczewki oraz reakcj臋 oka na soczewk臋. Gdyby ocena by艂a negatywna, konieczna jest zmiana parametr贸w lub typu soczewek pr贸bnych i ponowna pr贸ba tolerancji.

Je偶eli ocena dopasowania i reakcje pacjenta s膮 pozytywne, to przechodzi si臋 do etapu edukacyjnego. Zwykle obejmuje on nauk臋 zak艂adania, zdejmowania i piel臋gnacji soczewek. Bez wzgl臋du na typ soczewek, konieczna jest wizyta kontrolna, nie p贸藕niej ni偶 30 dni od momentu aplikacji. Ka偶dy u偶ytkownik soczewek kontaktowych powinien stawia膰 si臋 na kolejne wizyty kontrolne u swego specjalisty nie rzadziej ni偶 co 6 miesi臋cy. Tylko zachowanie takiego procesu jest gwarancj膮 optymalnego doboru soczewek dla danej osoby i zapewni zdrowie oczu, czyli mo偶liwo艣膰 d艂ugoletniego cieszenia si臋 z soczewek kontaktowych bez jakichkolwiek dolegliwo艣ci i komplikacji.

Umawiaj膮c si臋 do specjalisty na dob贸r soczewek kontaktowych musimy liczy膰 si臋 z tym, 偶e w po艂膮czeniu z badaniem wzroku i cz臋艣ci膮 po艣wi臋con膮 edukacji, taka wizyta zwykle b臋dzie trwa膰 ponad godzin臋.

Dzieci i m艂odzie偶, a soczewki kontaktowe

Podstawowe powody, dla kt贸rych dzieci i m艂odzie偶 zaczynaj膮 nosi膰 soczewki kontaktowe s膮 takie same, jak w przypadku os贸b doros艂ych. Wynikaj膮 one z potrzeby korekcji wady wzroku lub ze wzgl臋d贸w medycznych.

Je偶eli chodzi o korekcj臋 wady wzroku, to procedura doboru soczewek u dzieci i nastolatk贸w nie r贸偶ni si臋 w艂a艣ciwie od tej stosowanej w przypadku os贸b doros艂ych. Oczywi艣cie takie badanie musi odby膰 si臋 w obecno艣ci opiekuna. R贸偶nice mog膮 pojawia膰 si臋 w samej technice badania, no i w p贸藕niejszym prowadzeniu m艂odego pacjenta. Je偶eli pacjent jest zapalony do soczewek, to nie powinien mie膰 wi臋kszych problem贸w z ich samodzielnym zak艂adaniem i zdejmowaniem. Czasami w trakcie wywiadu mo偶e okaza膰 si臋, 偶e nasz m艂ody pacjent mimo, 偶e chce nosi膰 soczewki, to tak naprawd臋 niewiele o nich wie. Niespodziank膮 dla niego mo偶e okaza膰 si臋 np. fakt, 偶e soczewk臋 kontaktow膮 trzeba w艂o偶y膰 do oka. Dlatego te偶 zanim zaczniemy aplikacj臋, dobrze jest tego typu kwestie om贸wi膰 z nim i z jego rodzicami.

Jedno z podstawowych pyta艅, kt贸re powinni艣my zada膰 przy tej okazji dotyczy膰 powinno oczekiwa艅 stawianych soczewkom kontaktowym, jak r贸wnie偶 przewidywanego trybu i warunk贸w ich u偶ytkowania. Cz臋sto g艂贸wnym powodem ch臋ci zamiany okular贸w na soczewki kontaktowe w艣r贸d nastolatk贸w jest silny nacisk ze strony r贸wie艣nik贸w. Je偶eli jest to jedyny motyw, to mo偶e wystarczy pomy艣le膰 o zmianie okular贸w na bardziej nowoczesne, zapewniaj膮ce bardziej modny wygl膮d. Je偶eli w gr臋 wchodzi efekt psychologiczny zwi膮zany z noszeniem grubych okular贸w, to jednak warto rozwa偶y膰 soczewki kontaktowe, jako bardziej optymalne rozwi膮zanie.

Bardzo wa偶na jest tu oczywi艣cie motywacja m艂odego pacjenta. Je偶eli widzimy, 偶e bardzo chcia艂by nosi膰 soczewki, a rodzice nie s膮 do tego w pe艂ni przekonani, to warto z nimi porozmawia膰 i spr贸bowa膰 rozwia膰 ich w膮tpliwo艣ci. Oczywi艣cie je偶eli w mi臋dzyczasie nie stwierdzimy przeciwwskaza艅. Co innego kiedy jest na odwr贸t. Kiedy to rodzicom zale偶y aby ich dziecko nosi艂o soczewki, a ono samo raczej nie ma na to ochoty i woli zosta膰 w okularach. W takim przypadku r贸wnie偶 powinni艣my porozmawia膰 z rodzicami i spr贸bowa膰 odwie艣膰 ich od tego pomys艂u. Chodzi o to, 偶e w najlepszym wypadku ich dziecko po kilku lub kilkunastu dniach, pod byle pretekstem, zrezygnuje z soczewek albo co gorsza, b臋dzie chcia艂o udowodni膰, 偶e soczewki s膮 z艂ym rozwi膮zaniem, a wtedy o powik艂ania nie trudno.

Ostateczn膮 decyzj臋 o tym, czy dziecko lub nastolatek jest dobrym kandydatem do soczewek kontaktowych powinni艣my podj膮膰 po pe艂nym badaniu. Wst臋pn膮 opini臋 mo偶emy wyrobi膰 sobie na podstawie wywiadu i badania w lampie szczelinowej. Musimy obserwowa膰 jak nasz pacjent zachowywa膰 si臋 b臋dzie podczas barwienia z u偶yciem fluoresceiny lub przy wywijaniu powiek. Jego reakcja poka偶e nam czego mo偶emy spodziewa膰 si臋 podczas pr贸by za艂o偶enia soczewek. Je偶eli badanie nie stanowi problemu, to z soczewkami powinno by膰 podobnie.

W przypadku dzieci dobrze jest roz艂o偶y膰 badanie na kilka wizyt. Je偶eli b臋dziemy chcieli zrobi膰 wszystko w trakcie jednego spotkania, to mo偶e okaza膰 si臋 ono zbyt d艂ugie i nasz pacjent straci zainteresowanie badaniem i wsp贸艂prac膮 z nami. My sami podczas badania dziecka musimy wykaza膰 si臋 w艂a艣ciwym podej艣ciem i cierpliwo艣ci膮. Cierpliwo艣膰 mo偶e by膰 szczeg贸lnie potrzebna w trakcie nauki zak艂adania i zdejmowania soczewek. Je偶eli nasz m艂ody pacjent ma k艂opoty z za艂o偶eniem soczewek, to mo偶na mu zaproponowa膰 co艣, co zredukuje odruch obronny oka i przygotuje go do dalszej nauki. Mo偶emy np. poprosi膰 rodzic贸w aby przez kilka tygodni zakraplali dziecku krople nawil偶aj膮ce do oczu. Zamiast stosowania kropli, mo偶na te偶 przep艂ukiwa膰 oczy dziecka steryln膮 sol膮 fizjologiczn膮. Samo dziecko mo偶e te偶 pr贸bowa膰 dotyka膰 czystym palcem spoj贸wek. Oczywi艣cie u m艂odszych dzieci kwestiami zak艂adania, zdejmowania i piel臋gnacji soczewek zajmowa膰 si臋 b臋d膮 rodzice. Przynajmniej na pocz膮tku. Dobrze jest jednak sukcesywnie przygotowywa膰 dziecko do wykonywania tych czynno艣ci samodzielnie.

W tym miejscu pojawia si臋 wreszcie pytanie o to, w jakim wieku mo偶na zacz膮膰 my艣le膰 o soczewkach kontaktowych? W odpowiedziach specjalist贸w do艣膰 cz臋sto pojawia si臋 wiek 15 lat, jako granica pocz膮tkowa. Cz臋sto te偶 mo偶na spotka膰 si臋 z opiniami, 偶e aplikacji soczewek w celach korekcji wady wzroku mo偶emy podj膮膰 si臋 ju偶 u pacjent贸w w wieku lat 12. Osobi艣cie uwa偶am, 偶e ta granica mo偶e by膰 jeszcze ni偶sza, a w艂a艣ciwie, 偶e nie powinni艣my takiej granicy ustawia膰 w og贸le. Okaza膰 si臋 bowiem mo偶e, 偶e dziesi臋ciolatek b臋dzie lepszym kandydatem na soczewki kontaktowe ni偶 maturzysta lub student.

Powszechnie wiadomo, 偶e ze wzgl臋d贸w medycznych soczewki kontaktowe aplikowane s膮 nawet niemowlakom. Zwi膮zane jest to najcz臋艣ciej z usuni臋ciem za膰my wrodzonej i afaki膮. W takich przypadkach aplikowane soczewki maj膮 moc rz臋du +30,00 D, a samo dopasowanie i poprzedzaj膮ce je badania wymagaj膮 od specjalisty sporego do艣wiadczenia i korzystania ze specjalnych technik, oraz soczewek.

Je偶eli chodzi o korzy艣ci wynikaj膮ce z korekcji wady wzroku za pomoc膮 soczewek kontaktowych, to u os贸b m艂odych s膮 one podobne jak u doros艂ych. Jedn膮 z podstawowych korzy艣ci jest lepsze widzenie stereoskopowe i peryferyjne. Dotyczy to szczeg贸lnie przypadk贸w anisometropii, czyli du偶ej r贸偶nicy mocy mi臋dzy oczyma lub wad膮 wzroku tylko na jednym oku. Soczewki powinny r贸wnie偶 dawa膰 lepsze widzenie u pacjent贸w z niedowidzeniem, czyli obni偶on膮 ostro艣ci膮 wzroku. Specjalista ma obecnie do dyspozycji wiele typ贸w soczewek. Do niedawna u pacjent贸w kilku- lub kilkunastoletnich stosowali oni g艂贸wnie soczewki sztywne gazo przepuszczalne (RGP). Teraz jednak coraz cz臋艣ciej si臋gaj膮 po soczewki mi臋kkie, a przede wszystkim mi臋kkie silikonowo-hydro偶elowe.

Niemowl臋ta i ma艂e dzieci wymagaj膮 zwykle zastosowania soczewek specjalnych ze wzgl臋du na dost臋pne zakresy parametr贸w. Oko niemowlaka ma 艣rednic臋 oko艂o 17 mm, w por贸wnaniu z 24 mm 艣rednic膮 ga艂ki ocznej osoby doros艂ej. 艢rednia 艣rednica rog贸wki u noworodka to zaledwie 10 mm, ale ju偶 w wieku 2 lat osi膮ga ona wielko艣膰 zbli偶on膮 do rog贸wki doros艂ych i wynosi 11,7 mm. Jak wiemy, soczewka mi臋kka powinna by膰 o co najmniej 2 mm wi臋ksza od rog贸wki, tak wi臋c pod tym wzgl臋dem nawet ju偶 u takich dzieci mo偶na by stosowa膰 te same soczewki, co standardowo stosowane s膮 u doros艂ych. Z parametr贸w geometrycznych soczewki pozostaje nam jeszcze krzywizna bazowa, kt贸ra uzale偶niona jest od krzywizny rog贸wki. U niemowl膮t warto艣膰 promienia krzywizny rog贸wki najcz臋艣ciej wynosi oko艂o 7,1mm (cho膰 mo偶e by膰 nieco wy偶sza) i z wiekiem ulega stopniowemu zwi臋kszeniu, a偶 do warto艣ci 艣redniej 7,86 mm u os贸b doros艂ych. Oznacza to, 偶e ju偶 w wieku kilkunastu, a nawet kilku lat, krzywizna rog贸wki mo偶e okaza膰 si臋 w艂a艣ciwa, aby dopasowa膰 do niej soczewki mi臋kkie o standardowych krzywiznach bazowych. Szczeg贸lnie, 偶e obecnie dost臋pne s膮 soczewki o asferycznej powierzchni bazowej, co sprawia, 偶e charakteryzuj膮 si臋 one doskona艂ym dopasowaniem. Je偶eli chodzi o zakres mocy, to poza przypadkami afakii, kiedy potrzebne s膮 bardzo wysokie plusy, wi臋kszo艣膰 wad wzroku u dzieci i m艂odzie偶y r贸wnie偶 mo偶na skorygowa膰 za pomoc膮 og贸lnie dost臋pnych soczewek mi臋kkich. Dotyczy to zar贸wno kr贸tkowzroczno艣ci, nadwzroczno艣ci, jak i astygmatyzmu. W niekt贸rych przypadkach specjalista mo偶na si臋gn膮膰 r贸wnie偶 soczewki dwu- lub wieloogniskowe.

O typie zalecanych soczewek zawsze decydujemy w oparciu o wszelkie pomiary i efekt dopasowania soczewek pr贸bnych. Ze wzgl臋d贸w zdrowotnych i praktycznych coraz cz臋艣ciej si臋gamy po soczewki silikonowo-hydro偶elowe, kt贸re umo偶liwiaj膮 swobodne oddychanie rog贸wce. Dzi臋ki wysokiej przepuszczalno艣ci tlenu mog膮 by膰 one noszone w trybie przed艂u偶onym, a nawet ci膮g艂ym. Szczeg贸lnie wa偶ne jest to dla pacjent贸w niesamodzielnych, kt贸rzy sami nie s膮 w stanie pos艂ugiwa膰 si臋 soczewkami i u kt贸rych cz臋sto nawet opiekunowie maj膮 z tym problemy.

Co motywuje m艂odych ludzi aby si臋gn膮膰 po soczewki kontaktowe? Bardzo wa偶na jest tu ch臋膰 poprawy swojego wygl膮du, a przez to wy偶sza samoocena i samoakceptacja. U doros艂ych okulary jako modny dodatek mog膮 stanowi膰 cz臋艣膰 ich wizerunku lub spos贸b na wyra偶anie siebie. W przypadku nastolatk贸w wygl膮da to zwykle inaczej. W 偶yciu chc膮 oni by膰 aktywni, a nie ogl膮da膰 艣wiat spoza szkie艂 okular贸w. Chc膮 przynale偶e膰 do grupy swoich r贸wie艣nik贸w, a nie by膰 z niej wykluczeni. M艂odo艣膰 jest to okres, w kt贸rym to w jaki spos贸b m贸wisz i jak wygl膮dasz jest bardzo wa偶ne, a okulary niestety cz臋sto mog膮 stanowi膰 barier臋 w kontaktach towarzyskich. Bardzo wa偶n膮 zalet膮 soczewek kontaktowych, w oczach m艂odzie偶y, jest swoboda jak膮 one zapewniaj膮. Jest ona szczeg贸lnie wa偶na dla os贸b aktywnych i uprawiaj膮cych sport, a jak wiadomo m艂odzi ludzie maj膮 wiele energii i niespo偶yte wr臋cz si艂y.

Jak wynika z bada艅 opublikowanych na stronie www.medicalnewstoday.com, soczewki kontaktowe mog膮 w znaczny spos贸b wp艂yn膮膰 na popraw臋 jako艣ci 偶ycia zar贸wno nastolatk贸w, jak i dzieci w wieku 8-12 lat. Badania te pokazuj膮, 偶e a偶 blisko 96% dzieci i 93% m艂odzie偶y chce, a nawet uwielbia nosi膰 soczewki w trakcie zaj臋膰 sportowych, a odpowiednio 59% i 62% z nich twierdzi, 偶e dzi臋ki soczewkom osi膮gane przez nich wyniki s膮 lepsze lub du偶o lepsze.

Jak widzimy jest wi臋c wiele powod贸w, dla kt贸rych warto zaproponowa膰 soczewki kontaktowe osobom m艂odym. Jednym z tych, o kt贸rym zawsze powinni艣my pami臋ta膰, jest mo偶liwo艣膰 poprawy jako艣ci ich 偶ycia. 呕ycia, w kt贸re tak na prawd臋 dopiero wchodz膮, a kt贸re dzi臋ki nam mo偶e sta膰 si臋 艂atwiejsze i lepsze.

FAQ - PYTANIA I ODPOWIEDZI


All right reserved by www.optyk.radom.pl