Zesp贸艂 suchego oka | Optyk Radom
Logo optyk.radom.pl
Aktualnie przegl膮dasz
Strona G艂贸wna

Zesp贸艂 suchego oka

Zesp贸艂 suchego oka

CO TO JEST ZESP脫艁 SUCHEGO OKA I JAKIE S膭 JEGO OBJAWY?
Zesp贸艂 suchego oka (艂ac. keratoconjunctivitis sicca, ang. Dry Eye Syndrome) jest schorzeniem oczu wyst臋puj膮cym coraz cz臋艣ciej. 鈥濻uche oko" wynika z niedostatecznego zwil偶enia powierzchni ga艂ki ocznej. W warunkach, gdy film 艂zowy jest nieprawid艂owy, jest go zbyt ma艂o lub zaburzony jest odruch mrugania, rog贸wka i spoj贸wka pozbawione s膮 ochrony i odpowiedniego nawil偶enia. Pacjenci zg艂aszaj膮 w贸wczas zadra偶nienie oczu, uczucie obecno艣ci cia艂a obcego, pieczenie oraz przej艣ciowe pogorszenie ostro艣ci wzroku. Rzadziej wyst臋puj膮ce objawy zespo艂u suchego oka to 艣wi膮d, 艣wiat艂owstr臋t, uczucie zm臋czenia, ci臋偶ko艣膰 powiek. Cz臋艣膰 pacjent贸w uskar偶a si臋 paradoksalnie na nadmierne 艂zawienie, szczeg贸lnie w klimatyzowanych, gor膮cych i zadymionych pomieszczeniach, czy te偶 pod wp艂ywem dzia艂ania zimna i wiatru. Obecnie ocenia si臋, 偶e co pi膮ty pacjent zg艂aszaj膮cy si臋 do lekarza okulisty cierpi z powodu tej dolegliwo艣ci.

Do najcz臋艣ciej zg艂aszanych dolegliwo艣ci przez pacjent贸w, kt贸re powinny by膰 艂膮czone, m.in. z zespo艂em suchego oka nale偶膮:

  • pieczenie i b贸l oczu
  • uczucie zm臋czenia oczu b膮d藕 ci臋偶ko艣ci powiek
  • uczucie sucho艣ci oka
  • uczucie obecno艣ci piasku pod powiekami
  • sw臋dzenie oczu lub brzegu powiek
  • uczucie podra偶nienia powierzchni oka lub dyskomfortu
  • zaczerwienienie oczu
  • okresowe zamglenie widzenia
  • 艂zawienie oczu
  • 艣wiat艂owstr臋t
  • obecno艣膰 nitkowatej, 艣luzowej wydzieliny.

    CO TO JEST FILM 艁ZOWY?
    Film 艂zowy co cienka warstwa 艂ez pokrywaj膮ca nasze oko. Pe艂ni funkcje ochronne oraz odpowiada za odpowiednie utlenienie rog贸wki. Prawid艂owy film 艂zowy sk艂ada si臋 z trzech warstw: t艂uszczowej, wodnej oraz 艣luzowej. Ka偶da z nich pe艂ni odr臋bne funkcje.

    Pierwsz膮, najbli偶sz膮 oku warstw膮 jest cz臋艣膰 艣luzowa 艂ez. Dzi臋ki niej 艂zy trzymaj膮 si臋 powierzchni oka. Nast臋pna warstwa, 艣rodkowa i najgrubsza, to cz臋艣膰 wodna. W niej rozpuszczony jest tlen, z kt贸rego korzysta rog贸wka, kt贸ra nie ma w艂asnych naczy艅 krwiono艣nych. W warstwie tej rozpuszczone s膮 substancje antybakteryjne, kt贸re chroni膮 oko przed zaka偶eniami z zewn膮trz. Trzeci膮, zewn臋trzn膮, jest cienka warstwa t艂uszczowa, kt贸ra ma za zadanie ograniczenie odparowywania wody z 艂ez, oraz daj膮c napi臋cie powierzchniowe zapobiega opadaniu 艂ez, czyli nadmiernemu 艂zawieniu. Jednocze艣nie pe艂ni ona funkcje nat艂uszczaj膮c膮, smaruj膮c膮, zmniejszaj膮c膮 tarcie. Zaburzenia ilo艣ci, sk艂adu, b膮d藕 czynno艣ci kt贸rejkolwiek z opisanych warstw filmu 艂zowego wywo艂uje objawy zespo艂u suchego oka.

    JAKIE S膭 PRZYCZYNY ZESPO艁U SUCHEGO OKA?
    Etiologia zespo艂u suchego oka jest zazwyczaj bardzo z艂o偶ona i r贸偶norodna. Jedn膮 z podstawowych przyczyn jest zmniejszone wydzielanie 艂ez. U os贸b po 40 roku 偶ycia obserwuje si臋 stopniowy zanik funkcji gruczo艂u 艂zowego. Dodatkowo dolegliwo艣ci nasilaj膮 si臋 pod wp艂ywem zmian hormonalnych w okresie przekwitania. Zmniejszona produkcja 艂ez charakterystyczna jest dla chor贸b autoimmunologicznych, takich jak zesp贸艂 Sj枚grena czy te偶 reumatoidalne zapalenie staw贸w. Tak偶e urazy, ci臋偶kie stany zapalne ga艂ki ocznej oraz guzy mog膮 doprowadzi膰 do zniszczenia struktur produkuj膮cych poszczeg贸lne sk艂adniki filmu 艂zowego. Ilo艣膰 produkowanych 艂ez zmniejsza si臋 r贸wnie偶 bezpo艣rednio po zabiegach laserowej korekcji wzroku, zw艂aszcza po metodzie LASIK.

    Zaburzenia wydzielania lub sk艂adu 艂ez mog膮 by膰 r贸wnie偶 nast臋pstwem ubocznego dzia艂ania wielu lek贸w stosowanych og贸lnie, a zw艂aszcza lek贸w przeciwalergicznych, lek贸w psychotropowych, lek贸w moczop臋dnych, lek贸w przeciwtr膮dzikowych, 艣rodk贸w antykoncepcyjnych i lek贸w stosowanych w hormonalnej terapii zast臋pczej. Nale偶y tak偶e pami臋ta膰, 偶e r贸wnie偶 preparaty podawane miejscowo do oka, jak na przyk艂ad krople zmniejszaj膮ce przekrwienie spoj贸wek, leki przeciwjaskrowe, leki przeciwalergiczne mog膮 wywo艂ywa膰 b膮d藕 nasila膰 sucho艣膰 powierzchni oka.

    Dla uzyskania w艂a艣ciwego sk艂adu filmu 艂zowego konieczne jest prawid艂owe dzia艂anie wszystkich gruczo艂贸w oraz dro偶no艣膰 przewod贸w odprowadzaj膮cych. Cz臋sto obserwuje si臋 niedro偶no艣膰 gruczo艂贸w, szczeg贸lnie u os贸b pracuj膮cych w suchych, klimatyzowanych, zakurzonych i zadymionych pomieszczeniach.

    Kolejn膮 przyczyn膮 jest nieprawid艂owe mruganie 鈥 zbyt rzadkie lub niepe艂ne. Przy intensywnym wyt臋偶aniu uwagi, np. podczas pracy przy komputerze, w trakcie ogl膮dania telewizji lub prowadzenia auta mrugamy 2-3 razy rzadziej ni偶 normalnie. Mrugni臋cia s膮 cz臋sto r贸wnie偶 niepe艂ne. To z kolei powoduje, 偶e film 艂zowy nie jest prawid艂owo rozprowadzany po powierzchni oka. Nast臋pstwem tego jest miejscowe podsychanie oka i pojawienie si臋 dyskomfortu. Objawy nasilaj膮 si臋 zwykle przy noszeniu soczewek kontaktowych. Niekt贸rym pacjentom z suchym okiem lub z niepe艂nym mruganiem specjali艣ci zalecaj膮 noszenie terapeutycznych soczewek kontaktowych wykonanych z nowoczesnych materia艂贸w na bazie silikonu, kt贸re s膮 odporne na wysychanie.

    Ponadto zesp贸艂 suchego oka cz臋sto wsp贸艂wyst臋puje z cukrzyc膮, chorobami gruczo艂u tarczowego (oftalmopatia tarczycowa), chorobami sk贸ry (neurodermitis, tr膮dzik), alergi膮, przy pora偶eniu nerwu twarzowego czy te偶 w niedoborach witaminy A.

    JAK SI臉 DIAGNOZUJE ZESP脫艁 SUCHEGO OKA?
    Istnieje kilka test贸w pozwalaj膮cych oceni膰 ilo艣膰 i jako艣膰 filmu 艂zowego. Do dw贸ch najpopularniejszych bada艅 zalicza si臋 test Schimera i pomiar tzw. czasu zerwania filmu 艂zowego. Oba badania s膮 szybkie i ca艂kowicie bezbolesne.

    W te艣cie Schirmera ocenia si臋 ilo艣膰 wydzielanych 艂ez. Pod doln膮 powiek膮 oka umieszcza si臋 pasek bibu艂y o standardowej szeroko艣ci i d艂ugo艣ci z podzia艂k膮 co 5 mm. Po odczekaniu 5 minut ocenia si臋 na jakiej d艂ugo艣ci bibu艂a nasi膮k艂a 艂zami. D艂ugo艣膰 mokrej bibu艂y 艣wiadczy o ilo艣ci 艂ez. Wynik przekraczaj膮cy 15 mm jest prawid艂owy. Wynik pomi臋dzy 5 a 10 mm pozostaje na granicy normy i w przysz艂o艣ci pacjent mo偶e wymaga膰 powt贸rzenia testu. Wynik poni偶ej 5 mm jest nieprawid艂owy. 艢wiadczy on o zbyt ma艂ej produkcji 艂ez.

    Pomiar czasu zerwania filmu 艂zowego jest badaniem stabilno艣ci 艂ez. Jego celem jest okre艣lenie, jak d艂ugo 艂zy zachowuj膮 swoj膮 struktur臋 na powierzchni oka od momentu mrugni臋cia. Do worka spoj贸wkowego specjalista wkrapla kropl臋 barwnika, najcz臋艣ciej test to fluoresceina. O艣wietlaj膮c oko wi膮zk膮 艣wiat艂a niebieskiego, prosi si臋 badanego o mrugni臋cie. Od tego momentu pacjent musi powstrzyma膰 si臋 od mrugania. Mierzy si臋 czas mi臋dzy mrugni臋ciem a pojawieniem si臋 na powierzchni oka miejsc pozbawionych barwnika. Je偶eli barwnik sp艂ywa z oka zbyt szybko, 艣wiadczy to o nieprawid艂owo kr贸tkim czasie pozostawania 艂ez na ga艂ce ocznej. Prawid艂owy wynik testu osi膮ga si臋 wtedy, gdy zmierzony czas zerwania jest d艂u偶szy ni偶 10 sekund.

    W diagnostyce suchego oka niezwykle istotny jest szczeg贸艂owy wywiad z pacjentem, kt贸ry pozwala wychwyci膰 艣rodowiskowe przyczyny dolegliwo艣ci.

    LECZENIE ZESPO艁U SUCHEGO OKA
    Zesp贸艂 suchego oka bezwzgl臋dnie wymaga leczenia. Stan ten bowiem u艂atwia rozw贸j wszelkich infekcji rog贸wki i spoj贸wki. W ci臋偶kich przypadkach mo偶e dochodzi膰 do powstania owrzodzenia rog贸wki, jej perforacji, a w konsekwencji 鈥 do utraty wzroku. Dlatego te偶 ka偶dy, kto uskar偶a si臋 na wymienione powy偶ej dolegliwo艣ci, powinien koniecznie zg艂osi膰 si臋 do specjalisty.

    Leczenie jest zazwyczaj objawowe i polega przede wszystkim na uzupe艂nianiu filmu 艂zowego poprzez stosowanie preparat贸w typu "sztuczne 艂zy". Preparaty nawil偶aj膮ce dost臋pne s膮 w postaci kropli lub 偶eli i ma艣ci, kt贸re stosuje si臋 w ci臋偶szych przypadkach. W celu unikni臋cia dolegliwo艣ci sztuczne 艂zy musz膮 by膰 przyjmowane praktycznie do ko艅ca 偶ycia. Cz臋sto艣膰 ich podawania jest uzale偶niona od zaawansowania choroby. W niekt贸rych przypadkach pacjenci u偶ywaj膮 kropli nawet co 1-2 godziny. Ze wzgl臋du d艂ugi czas, jak i du偶膮 cz臋stotliwo艣膰 podawania kropli nawil偶aj膮cych, zaleca si臋 stosowanie preparat贸w bez konserwant贸w. Takie krople s膮 bezpieczne r贸wnie偶 dla alergik贸w i os贸b nosz膮cych soczewki kontaktowe.

    U pacjent贸w z ci臋偶k膮 postaci膮 suchego zapalenia rog贸wki i spoj贸wek zaleca si臋 zamkni臋cie punkt贸w 艂zowych 鈥 ma艂ych otwork贸w na brzegach powieki dolnej i g贸rnej, kt贸re odprowadzaj膮 艂zy do kanalik贸w 艂zowych. Zabieg ten pozwala zmniejszy膰 odp艂yw 艂ez oraz przed艂u偶a efekt dzia艂ania sztucznych 艂ez. Istnieje mo偶liwo艣膰 czasowego zamkni臋cia punkt贸w 艂zowych poprzez wprowadzenie do kanalik贸w 艂zowych specjalnych silikonowych zatyczek. U pacjent贸w z bardzo ci臋偶kimi objawami suchego zapalenia rog贸wki i spoj贸wek stosuje si臋 trwa艂e zamkni臋cie punkt贸w 艂zowych przez wykonanie delikatnej elektrokoagulacji 艣luz贸wki kanalika.

    Zachowanie prawid艂owych nawyk贸w higienicznych i zadbanie o prawid艂owe 艣rodowisko pracy pozwala minimalizowa膰 objawy suchego oka. Nale偶y pami臋ta膰, aby unika膰 przeci膮g贸w oraz suchych, klimatyzowanych i zadymionych pomieszcze艅. Pomocne bywa u偶ywanie nawil偶aczy powietrza lub cz臋ste wietrzenie pomieszcze艅, w kt贸rych przebywamy. Podczas jazdy samochodem nawiew powietrza nie powinien by膰 skierowany na oczy. Podczas pracy przy komputerze nale偶y robi膰 kr贸tkie przerwy i nale偶y pami臋ta膰 o cz臋stym mruganiu. Maluj膮c oczy zawsze nale偶y u偶ywa膰 艂agodnych kosmetyk贸w i unika膰 malowania brzeg贸w powiek (szczeg贸lnie kredk膮 do oczu). Nigdy nie nale偶y te偶 zapomina膰 o demakija偶u oczu.

    W przypadku leczenia zespo艂y suchego oka towarzysz膮cego innym chorobom niezmiernie istotnie jest r贸wnie偶 leczenie choroby podstawowej.Maria Molska

FAQ - PYTANIA I ODPOWIEDZI


All right reserved by www.optyk.radom.pl